داستانێکی شیعری جیهانی بە زمانێکی پاراو ڕانانی: سەردەم کەسێکی قژ ماشوبرنجیی سەیر لەوێدا لە پەڕگی دەرەوەی دوورگە ڕووتەنەکەدا دەژیا، بێ دوودڵی نە لە وشکایی و نە لە دەریا ئەو ئازاری کەسی نەدەدا لەگەڵ ئەوەشدا ئەو جاروبار ترسێنەرانە سوور هەڵدەگەڕا، ئەوەش بەزۆری لە بەرەو نائارامچوونی کەشدا، ئیدی ئەو بەلای خەڵکەوە عەقڵی تێک چووبوو لەو ساتەوەختانەدا، بۆیە […]
تازەترین بەرهەمی سەلمان ڕوشدی: كۆمەڵەچیرۆكی “كاتژمێر یانزە” ئامادەکردن و وەرگێڕانی لە عەرەبییەوە: باوکی ڕەهەند كاتێك دەتەوێت لەسەر نووسەر و ڕۆماننووس سەلمان ڕوشدی بنووسیت، ئەوا هەرگیز ناتوانیت خۆت لەو سێبەرە ڕزگار بكەیت كە هەمیشە بەدوای ئەم نووسەرەوەیە و بۆ هەركوێیەك بڕوات، لەگەڵیەتی. ئەڵبەتە مەبەست لەو سێبەرە، ڕۆمانە بەناوبانگەكەیەتی: “ئایەتە شەیتانییەكان”. ئەم بەرهەمە وای كرد ناوبانگی خاوەنی […]
ئەزموونی شانۆکارێک بە ناوی پیتەر بروکەوە خوێندنەوەی کتێبی “پیتەر بروک: تێڕوانینێک لە ئەزموونی پیتەر بروک، لە ڕوانگەی چەمکی پانتایی بۆشەوە” بەختیار حەمەسوور یادەوەرییەک لەگەڵ ئەم کتێبە وەک سەرەتا، پێویستە ئەوە بڵێم کە ئەم کتێبە لای من یەکێکە لە کتێبە گرنگ و خۆشەویستەکان، پێشتر، لە دوو چاپدا، کە چاپی یەکەمی ساڵی ٢٠٠٣ و چاپی دووەمیش ساڵی […]
چڵی زێڕین: کتێبێک دەربارەی جادووگەری و ئاین ڕانانی: سەردەم یەکێکی تر لە کتێبە باش و ناوازەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، بریتییە لە کتێبی (چڵی زێڕین)، کە لێکۆڵینەوەیەکی درێژە لە دوو بەرگدا سەبارەت بە (جادووگەری و ئاین). ئەم کتێبە لەلایەن نووسەری سکۆتلاندی (سێر جەیمس جۆرج فرەیزەر) نووسراوە و نووسەر و وەرگێڕی کورد (محەمەد حەمەساڵح تۆفیق) […]
چیرۆكە مێژووییەكان: چیرۆکی دووەم بەناوبانگترین ئەدیبی سەدەی بیستەم كۆتایی بە ژیانی خۆی هێنا وەرگێڕان و ئامادەکردنی: باوکی ڕەهەند بەناوبانگترین ئەدیبی سەدەی بیستەم باوەڕی وا بوو هیتلەر لە جەنگەكەدا سەردەكەوێت، بۆیە كۆتایی بە ژیانی خۆی هێنا… ساڵی 1932 لە كاتی هەڵبژاردنی پەرلەمانی ئەڵمانیا (ڕایخشتاگ (Reichstag، ئەڵمانیا وەرچەرخانێكی سیاسیی بە خۆیەوە بینی، ئەم وەرچەرخانه، نیگەرانیی لای زۆرێك […]
سەبارەت بە ڕۆمانی میراتگرانی عەشق جەبار جەمال غەریب: لە نووسیندا حەزم لە ئەزموونگەرییە سازکردنی: ئیدریس عەلی ڕۆمانی (میراتگرانی عەشق) نوێترین ڕۆمانی نووسەر (جەبار جەمال غەریب)ە و لەلایەن دەزگای چاپ و پەخشی سەردەمەوە چاپ و بڵاو کراوەتەوە، نووسەر لەم ڕۆمانەدا ئەزموونێکی نوێمان لە دنیای نووسینی خۆی پێشکەش دەکات، هەندێک جار خوێنەر ڕۆ دەباتە نێو چیرۆکێکی تەواو […]
نیکۆلای سارکۆزی و کتێبە نوێیەکەی (ڕۆژانەی زیندانییەک) لە کۆشکی کۆمارییەوە بۆ زیندانی لا سانتێ و لەوێشەوە بۆ واژۆکردنی کتێبەکەی لە ناوجەرگەی پاریسدا وەرگێڕان و ئامادەکردنی: باوکی ڕەهەند نیکۆلای سارکۆزی پێشتر لەنێوان ساڵانی 2007 بۆ 2012دا سەرۆککۆماری فەڕەنسا بوو. هەنووکە تەمەنی 70 ساڵە، ڕۆژی چوارشەممە، 10ی تشرینی دووەمی 2025، کتێبە نوێیەکەی بە ناونیشانی (ڕۆژانەی زیندانییەک) بڵاو […]
دەربڕین لە هونەری شێوەکاریدا خوێندنەوەی کتێبی “تەعبیرییەت: لە نیگارکێشانی مۆدێرنی باشووری کوردستاندا” بەختیار حەمەسوور یەکێک لە کەلێنە بەرچاوەکان لە ڕەفەی کتێبخانەی کوردیدا، کتێبە دەربارەی ڕەخنە لە هونەری شێوەکاریدا، ڕەخنەیەک کە بتوانێت لەئاست کاری هونەرمەندانی شێوەکاریی کورددا بێت، هەر لەبەر ئەمەیە کە دەبینین بۆشاییەکی بەرفرە لەنێوان تابلۆ و ڕەخنەی هونەریدا هەیە، هەر ئەمەیشە وای کردووە جووڵە […]
ڕەیمۆند کارڤەر فیگەرێکی پارادۆکسە هەوڵێکی گرنگ لە بواری وەرگێڕاندا: کۆبەرهەمی کارڤەر بە کوردی دیداری: ئیدریس عەلی لە ماوەی ڕابوردوودا دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، لە هەوڵێکی بێوێنەدا، کۆبەرهەمی نووسەری ناوداری ئەمەریکی (ڕەیمۆند کارڤەر)ی بە کوردی چاپ و بڵاو کردەوە، ئەم کۆبەرهەمە لەلایەن وەرگێڕی گەنج و پڕ لە وزە (ڕاڤین کامەران) بە شێوەیەکی جوان و سەرنجڕاکێش […]
ڕۆمانی بوومەلێڵ و وردەكاریی ئەنفال ڕانانی: سەردەم ڕۆمانی بوومەلێڵ تازەترین بەرهەمی شاعیر و ڕۆماننووس هیوا قادرە، ئەم ڕۆمانە جیاواز لە ڕۆمانەكانی دیكەی نووسەر، بە شێوەیەكی ڕاستەوخۆ و بەوردەكارییەوە باس لە پرۆسەی بەدناوی ئەنفال دەكات. بەڵام نووسەر بۆ ئەوەی بە شێوەیەكی وردەكارانە و لە نزیكەوە باس لەو تاوانە گەورەیە بكات، بۆ ئەوەی ڕاستی و حەقیقەتی ڕووداوەكان […]
تەنانەت پێکەنینیش پڕکێشیی دەوێت! یاداشتێک سەبارەت بە شانۆنامەی “لە چاوەڕوانیی گۆدۆدا” بەختیار حەمەسوور ڕەنگە قورس بێت نووسین دەربارەی کتێبێک، کە بارتەقای چەند ئەوەندەی خۆی دەربارەی نووسراوە و گوتراوە و بەردەوامیش دەربارەی دەنووسرێت و دەگوترێت، ئەگەر مەسەلە ناساندن و بە جۆرێک لە جۆرەکان نووسینەوە و دووبارەکردنەوەی ئەو قسانە بێت کە سەبارەت بەو کتێبە یاداشت کراون، ئەوە […]
وتارەکانی گابۆ لە دووتوێی کتێبێکدا ڕانانی: سەردەم بێگومان (گابریێل گارسیا مارکێز)ی ناسراو بە (گابۆ) بۆ زۆربەی خوێنەرانی جیهان، ئەڵبەت بە کوردیشەوە، ناوێکی ئاشنایە و هەر بە بیستنی، دەیان شاکاری مەزنی ئەدەبیمان دێتەوە یاد؛ چ لەسەر ئاستی ڕۆمان، چ چیرۆک و یادەوەرییەکانی، بۆ ئێمەی خوێنەر، خەزنەیەکی گەورە و ئەزموونێکی بێوێنەن، لەم کتێبەشدا (بەبێ کۆتوبەند) ئاشنا دەبین […]
چیرۆكە مێژووییەكان: چیرۆکی یەکەم زیندانییە دەمامك ئاسنینەكه: نهێنییەك، 350 ساڵە فەڕەنسای سەرسام كردووە وەرگێڕان و ئامادەکردنی: باوکی ڕەهەند لە ماوەی ساڵانێكی زۆر بەر لە دەستپێكردنی شۆڕشی فەڕەنسی (1789)، فەڕەنسا سەبارەت بە زیندانی باستیل، چەندین چیرۆك و بەسەرهاتی ترسناكی بە خۆیەوە بینیوە. هەندێك لەو چیرۆكانە باسیان لە پرۆسەی ئەشكەنجەدانی ترسناك كردووە. هەندێكی دی باس لەوە دەكەن […]
کتێبێک سەبارەت بە توێژینەوەی ڕەخنەیی لە ئەدەبی کوردیدا ڕانانی: سەردەم کتێبی (توێژینەوەی ڕەخنەیی لە ئەدەبی کوردیدا) یەکێکی ترە لە کتێبە ناوازەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، بابەتی ئەم کتێبە توێژینەوەیە و لەلایەن (د. سامان عیزەدین سەعدوون)ـەوە نووسراوە و ئێستا لە کتێبفرۆشییەکانی کوردستان بەردەستە. بابەتەکانی نێو دووتوێی ئەم کتێبە بریتین لە: دەقی کراوە: بنەما و پراکتیک، […]
ماڵاوا گابۆ و مێرسیدس ڕانانی: سەردەم كتێبی ماڵاوا گابۆ و مێرسیدس یەكێكە لە بەرهەمە تازە چاپكراوەكانی دەزگای سەردەم، نووسەری كتێبەكە ڕۆدریگۆ گارسیا ماركیزە، واتە كوڕە گەورەكەی ماركیز، كە ساڵی 1959 لە دایك بووە و دەرهێنەرێكی ناسراوی سینەمایە و لەم كتێبەدا باس لە كۆتا ڕۆژەكانی گابریل گارسیا ماركیزی باوكی دەكات. ئەو ڕۆژانەی ماركیز وردە وردە یادەوەری […]
دنیای کەشفنەکراوی موزیک خستنەڕووی کتێبی “موزیک، پەیامی خۆشەویستی” بەختیار حەمەسوور کتێبخانەی کوردی لەمڕۆدا زیاد لە هەرشتێک پێویستی بە بابەتی هەمەلایەن و فرەڕەهەند هەیە، چوون بە تەماشاکردنی پێڕستی کتێبی کوردی، تێدەگەین و ئەو ڕاستییەمان لا ڕوون دەبێتەوە کە بۆشایی و کەلێنی زۆر لە کتێبخانەی کوردیدا هەیە. ئەم دۆخە لەو ساتەدا زەق و بەرجەستە دەبێتەوە، کە وەک […]
فەلسەفەی زمان کتێبێک سەبارەت بە گرنگیی زمان ڕانانی: سەردەم وەک زانراوە زمان کۆمەڵێک نیشانەی بڕیاردراوی ڕێسامەندە لە دەنگەکان، یان نیشانەکانی گوتن و نووسیندا، کە لەلایەن کۆمەڵێک مرۆڤی سەر بە تاقمێکی کۆمەڵایەتی، یان فەرھەنگییەوە بە مەبەستی دامەزراندنی پەیوەندی (تێگەیاندن و تێگەیشتن) بە کار دێت. ئەرکی زمان پەیوەندیگرتنە و دەربڕینی ڕا و ھەستی دەروون، دەکرێت بگوترێت زمان سیستەمێکی […]
ئەلبێرتۆ مۆرافیا، ئەدیبە یاخییەكەی ڕۆما، سوپاس بۆ تۆ كە خۆت بە دەسەڵات نەفرۆشت وەرگێڕان و ئامادەكردنی: باوكی ڕەهەند ئەلبێرتۆ مۆرافیا (Alberto Moravia)، كە ناوە ئەسڵییەكەی “ئەلبێرتۆ بنكیرلی”یە، 28ی تشرینی دووەمی 1907 لە ڕۆمای پایتەختی ئیتاڵیا لە دایك بووه، لە 26ی ئەیلوولی 1990دا، هەر لە شاری ڕۆما كۆچی دوایی كردووە. دیمەنی مردنەكەی بۆ ئەوە دەشێت بكرێت […]
ڕۆمانی بوومەلێڵ لەنێوان جەلاد و قوربانیدا ڕانانی: ئیدریس عەلی بۆ تێگەیشتن لە ڕاستی و دروستیی ڕووداوەکان، پێویستمان بە زیاد لە دیدگایەک و شرۆڤەیەک هەیه، هەمیشە ئەوەی ڕوو دەدات، بەشێکی لای ئەو کاراکتەرەیە کە کەسی سەرەکیی نێو ڕووداوەکەیە و خەریکی گێڕانەوەیەتی، بەشێکی دیکەی ڕاستی، یان ڕەهەندێکی دیکەی ڕووداوەکە، وا لەودیو پەردەوە، یان لە شوێنێکی نادیارە […]
لە بەستەڵەکی کوردبووندا خوێندنەوەی کتێبی “بزووتنەوەی نەتەوەیی کورد لە تورکیا: شۆڕش یان یاخیبوون؟” بەختیار حەمەسوور لەبەر دەم کتێبێکی ئێجگار نایابداین. ئەم کتێبە نەک بەتەنیا دەروازەیەک، بەڵکوو دەمانخاتە ناو پانتاییەکی بەرینەوە لە مێژووی کورددا، خوێندنەوەی ئەم کتێبە گرنگە، نەک بەتەنیا بۆ ئێمەی کورد، بەڵکوو بۆ هەموو ئەو کەسانەش کە دەیانەوێت مێژووی پارچەیەک لە پارچەکانی ئێمە بزانن […]
یەکەم نیگا ڕۆمانی میراتگرانی عەشق شایانی خوێندنەوەیە ڕانانی: سەردەم ڕۆمانی “میراتگرانی عەشق” تازەترین بەرهەمی ڕۆماننووس جەبار جەمال غەریبە، کە دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم لە دووتوێی 352 لاپەڕەی قەبارە بچووكدا چاپ و بڵاوی كردووەتەوە. ڕۆمانەكە بە شێوەیەكی گشتی باس لە مەسەلەیەكی كۆن و هەمیشە تازە دەكات، كە بریتییە لە پەیوەندیی عەشق و خۆشەویستی. گومان لەوەدا […]
قوتابخانەی ڕۆمانتیک و چەپکێک شیعری ئەڤیندارانە خستنەڕووی کتێبی “سپیارەی سترانە ئاشقانەکانی ویلیام بلەیک” خوێندنەوەی: سەردەم دەکرێت سەرەتا بەو پرسیارە گرنگە دەست پێ بکەین، کە ئاخۆ وەرگێڕانی شیعر لە زمانە جیاوازەکانەوە چەند گرنگە بۆ ئەدەبی کوردی و چەندیش دەتوانێت کاریگەری لەسەر دنیابینیی نووسەر و شاعیری کورد دابنێت؟ بێگومان وەرگێڕان پڕۆسەیەکی هێجگار گرنگە و وەک دەڵێن، پردی […]
فاتمە، جگەرەیەک بۆ ژنی کوردیش داگیرسێنە شانۆنامەیەک، پێویستە هەمووان بیخوێنینەوە ڕانانی: ئیدریس عەلی بەش بە حاڵی خۆم، خوێندنەوەی تێکستی شانۆیی و شانۆنامە، بەتایبەت ئەگەر شانۆنامەکە سەبارەت بە دۆخێکی دیاریکراو، یان هەلومەرجێکی واقیعی بێت، چێژی خودی نمایش، ڕۆمان و چیرۆکێکی گەورەم پێ دەبەخشێت، ئاخر شانۆنامە زمانێکە سەر بە ماڵی هیچکام لە زمانی هونەرەکانی دیکە نییە، دنیایەکە […]
بۆچی ڕۆشنگه‌ریی ئه‌ورووپی سه‌ركه‌وت و ڕۆشنگه‌ریی عه‌ره‌بی شكستی هێنا؟ فیكری ئیسلامیی دوای ئه‌ركۆن، هه‌مان فیكری ئیسلامیی پێش ئه‌ركۆن نییه هاشم ساڵح له عه‌ره‌بییه‌وه: باوكی ڕه‌هه‌ند له كاتی وه‌رگێڕانی به‌رهه‌مه‌كانی محه‌مه‌د ئه‌ركۆن بۆ سه‌ر زمانی عه‌ره‌بی، كاتێكی زۆرم بۆ لێكدانه‌وه و به‌عه‌ره‌بیكردنی زاراوه بیانییه‌كان ته‌رخان كرد. هه‌روه‌ها ئه‌وه ناچاری كردم چه‌ندین زاراوه‌ی نوێ و پێكهاته‌ی زمانه‌وانیی […]
