خوێندنەوەی: سەردەم خەسڵەتی ئەدەبیاتی بە بایەخ و جیددی بەو جۆرە نییە کە تەنیا لە سنوور و جەغزێکی دیاریکراودا بمینێتەوە، بەڵکو دەتوانێت باڵ لێک بدات و وەک باڵندە ئاسمانی بەرین و شینی کیشوەر و وڵاتانی دوور و نزیک تەی بکات، هەر بەم پێودانگە، ئەمڕۆ ئێمە لە بەردەم میراتێکی گەورە و دەوڵەمەندی ئەدەبیاتی جیهانیداین، کە لە […]
چیرۆک چییە؟ ئەوەی پێویستە چیرۆکنووس بیزانێت خوێندنەوەی: سەردەم یەکێک لەو پرسە سەرەکیانەی کە بۆ نووسینی چیرۆک بەرەو ڕوومان دەبێتەوە، ڕەنگە ئەمە بێت: “چۆن چیرۆكێکی سەرکەوتوو بنووسین؟” ئەمڕۆ بە زۆر جۆر و شێوە دەتوانین وەڵام بەو پرسیارە بدەینەوە، بەڵام بەر لە هەر شتێک، دەتوانین بڵێین خوێندنەوەی خودی دەقی چیرۆک یەک لە هۆکارە زۆر بنەڕەتییەکانە […]
خوێندنەوەی: سەردەم ڕۆمانی “کەرەکەم پێی گوتم” لە نووسینی تۆفیق ئەلحەکیم و لە وەرگێڕانی حەمید بانەیی، ڕۆمانێکی بچکۆلە و خۆشخوێنی “١٦٣” لاپەڕەییە و لەو ڕۆمانانەیە کە ئەگەرچی لە نیوەی یەکەمی سەدەی بیستەمدا نووسراوە و بە دروستی ساڵی ١٩٤٥، بەڵام لە سەروەختی خوێندنەوەیدا خوێنەر بەر دەقێکی ئەدەبی ناوازە دەکەوێت، لە درێژەی ئەم نووسینەدا هەوڵ دەدەین لە چەند […]
خوێندنەوەی: سەردەم “منداڵ” و “منداڵیی” لە بێنازترین کایەکانی دنیای ئێمەن، ئێمەی کورد. هەڵبەت دەکرێت دواپێچ و گەزی تەمەنیش، واتە “پیری” بەم بێنازییە زیاد بکرێ، بەڵام کتێبەکەی بەردەستمان ڕووی بە دنیای منداڵانە و ئەو دنیا ناسکە دەدوێنێت. کتێبی “شانۆی کلاسیک بۆ منداڵانی کورد” لە وەرگێڕان و ئامادەکردنی چیرۆکنووس و وەرگێڕی بە سەلیقە “فاروق هۆمەر”ە، فاروق […]
بەشی دووەم رامین جهانبگلو وەرگێڕانی: ڕێبین هەردی – ئێوە لەبەر ئەو هاتوچونە زۆرەی بۆ وڵاتانی ڕۆژئاوا هەتانە و بەو گفتوگۆیانەی لەگەڵ ڕۆشنبیرانی ئەم وڵاتانەدا هەتانبووە باشترین کەسن بۆئەوەی ئەم پرسیارەتان لێبکرێت: دیدی ڕۆژئاواییەکان و ڕۆشنبیرانیان بۆ ئێران چۆنە؟ ئێران و ئێرانیەکان چۆن دەبینن و ئایا هیچ گرنگی بە ڕووداوەکانی دەوروبەری ئێران دەدەن؟ – ڕووداوی […]
ژنێک هەمیشە دڵی لای جەلالەدینی ڕۆمییە گفتوگۆ لەگەڵ ئەلیف شەفەق دا ڕانانی: ئیدریس عەلی یەکێکی دیکە لە کتێبە دانسقەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، بریتییە لە کتێبی (گفتوگۆ لەگەڵ ئەلیف شەفەق دا) و لە لایەن (عەزیز ڕەووف)ەوە، بە شێوەیەکی جوان و سەرنجڕاکێش، لە ئینگلیزییەوە وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی کوردی، ئەم کتێبە بریتییە لە وتووێژێکی فرە ڕەهەند، […]
رامین جهانبگلو وەرگێڕانی: ڕێبین هەردی بەشی یەکەم – ئێوە وەک ڕۆشنبیرێک ڕەوتی فکر و بیر لە کۆمەڵگای هاوچەرخی ئێراندا چۆن هەڵدەسەنگێنن؟ – ڕەوتی فکر و بیرکردنەوە لە ئێراندا جیاوازیەکی زۆری لەگەڵ قوناغی دوهەمی شۆڕشدا هەیە. بەبروای من قۆناغەکانی ڕۆشنبیری لەئێراندا دابەش دەبن بۆ چوار قۆناغ، واتە دەکرێت باسی چوار شەپۆلی ڕۆشنبیری لە ئێراندا بکرێت. شەپۆلی […]
ڕانانی: سەردەم یەکێکی تر لە کتێب باش و ناوازەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، کە لەگەڵ کۆمەڵێک کتێبی دیکەی تازەی جۆراوجۆردا، بڕیارە لە ڕۆژی 17/11/2022 لە پێشانگای ێودەوڵەتیی کتێب، لە شاری سلێمانی بخرێنە ڕوو، کتێبی (چەند سەرنجێک دەربارەی ئێزیدییەکانی تورکیایە، بابەتەکانی نێو دووتوێی ئەم کتێبە، مێژوویی و سیاسین و لە لایەن خۆرهەڵاتناسی ناوداری ڕووس […]
ڕانانی: سەردەم یەکێکیتر لە کتێبە باش و دانسقەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، بریتییە لە کتێبی (ئەگەر ئەمە مرۆڤ بێت) ئەم کتێبە چیرۆکی تراژیدی و مەرگەساتی هەزاران جولەکە دەگێڕیتەوە کە بە دەست نازییەکانی ئەڵمانیاوە چێشتوویانە و لە ژوورەکانی گازدا خنکێنراون، یاخود لەژێر باری سەختی کاری تاقەتپڕوکێن و برسێتی و سەرمادا، لە جەستەیان تەنیا کۆمەڵێک […]
ڕانانی: ئیدریس عەلی ئەم کتێبە یەکێکی ترە لە کتێبە باش و تازە چاپکراوەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، کتێبەکە بریتییە لە لێکۆڵینەوەیەکی ئەدەبی سەبارەت بە چەمکی جوانیناسیی گێڕانەوە لە ئەدەبی کوردیدا و لە لایەن (د. بوشرا کەسنەزانی)یەوە نووسراوە. لە ڕاستیدا لێکۆڵینەوەی ئەدەبی بایەخ بە بەرھەمی ئەدەبی دەدات. ئەرکی لێکۆڵینەوە، شیکردنەوە و راڤەکردن و ھەڵسەنگاندنی […]
کتێبێک کە دەبێت هەموان بیخوێننەوە ڕانانی: سەردەم یەکێکی تر لەو کتێبە دەگمەنانەی لە نێو چەندین کتێبی تردا کە دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم ئامادەی کردوون بۆ ئەو پێشانگا نێودەوڵەتییەی کتێب، کە بڕیارە لە ناوەڕاستی مانگی یانزەدا لە شاری سلێمانی بکرێتەوە، کتێبی (فەلسەفە وەک دەرمان)ی نووسەر و بیرمەندی مەعریبی (سەعید ناشید)ە کە نووسەر و وەرگێر […]
ڕانانی: سەردەم یەکێکی تر لە کتێبە باش و دانسقەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، بریتییە لە کتێبی (ڤۆڵتێر ژیان و بەرهەم و پەیوەندییەکانی) کە لە لایەن کۆمەڵێک نووسەری جیهانییەوە نووسراون و هەورامان وریا قانع وەریگێڕاوەتە سەر زمانی کوردی، ئەم کتێبە شۆڕبوونەوەیەکی ورد و قووڵە بە ژیان و ئەزموون و هزری فەلسەفیانەی گەورە فەیلەسووفی فەڕەنسی (ڤۆڵتێر) […]
پەیوەندیی ئەدەب و سیاسەت وەک پەیوەندیی دڵ و مێشک وایە ڕانانی: ئیدریس عەلی یەکێکی تر لە کتێبە تازە چاپکراوەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، بریتییە لە کتێبی (ڕووبەڕوو لە سێبەری چیادا) ئەم کتێبە پێش ئەوەی باسی ناوەڕۆکەکەی بکەین، گەرەکە ئاماژەیەک بە مێژووەکەی و ئەو دۆخ و هەلومەرجە بکەین، کە تیایدا کتێبەکە هاتە بەرهەم. بێگومان کتێبی […]
نووسینی : شیروان مەحموود محەممەد وەرگێڕانی ڕۆمانی سیرگێی دەڤڵاتەڤ ” جانتا” و بڵاوکردنەوەی لە دەزگای چاپ و پەخشی ”سەردەم” ەوە، کارێک بوو کە دڵخۆشی کردم، چونکە نووسەرەکەی ناوێکی دیارە لە نێوان ئەو نووسەرە سۆڤێتییانەی لە حەفتاکان و هەشتاکانی سەدەی ڕابوردوودا ناچاری وڵاتجێهێشتن کران و لە تاراوگە لە کاری داهێنەرانەی خۆیان بەردەوام بوون و لە […]
نووسینی: هاشم ساڵح له عه‌ره‌بییه‌وه: هه‌ورامان وریا قانع بۆچی فه‌یله‌سوفه گه‌وره‌كان له مێژوودا ده‌رده‌كه‌ون؟ ئه‌ی بۆچی له ئه‌وروپا ده‌ركه‌وتن و له جیهانی عه‌ره‌بی یان ئیسلامی ده‌رنه‌كه‌وتن؟ دیكارت یه‌كه‌مین فه‌یله‌سوفی گه‌وره بوو كه له ئه‌وروپا و له میانه‌ی سه‌ده‌ی حه‌ڤده ده‌ركه‌وت. وه‌ك ئاشكرایه دیكارت فه‌لسه‌فه‌ی سه‌ده‌كانی ناوه‌ڕاستی داخست و ده‌ستپێكی فه‌لسه‌فه‌ی مۆدێرنی هێنایه‌ئاراوه. دواتر و له […]
له په‌راوێزی كتێبه‌كه‌ی ئالان مانیك: مێژووی سیاسی ڕۆشنبیرانی فه‌ره‌نسا نووسینی: هاشم ساڵح له عه‌ره‌بییه‌وه: هه‌ورامان وریا قانع شتێكی خۆش و چێژبه‌خشه، هه‌ندێك كات له‌گه‌ڵ ئالان مانیك ببه‌یته‌سه‌ر. بۆ ئه‌وانه‌ی ئالان مانیك ناناسن، ئه‌و یه‌كێكه له ڕۆشنبیره كاریگه‌ره‌كانی ناو گۆڕه‌پانی فه‌ره‌نسی، نه‌ك به ته‌نها گۆڕه‌پانی ڕۆشنبیریی، به‌ڵكو گۆڕه‌پانی سیاسیس. ئه‌و “دروستكه‌ری/ صانع” سه‌رۆكه‌كانه، له ساركۆزییه‌وه بۆ […]
كۆچی دوایی دواهه‌مین بیرمه‌ندی گه‌وره‌ی فه‌ره‌نسا هاشم ساڵح له عه‌ره‌بییه‌وه: هه‌ورامان وریا قانع دواجار مێژوونووسی به‌ناوبانگی فه‌ره‌نسی پۆل ڤینی، كۆچی دوایی كرد و ئه‌م جیهانه‌ی به‌جێهێشت. هاوڕێكه‌ی میشێل فۆكۆ و ڕێنییه شار و ناوداره‌كانی دیكه، له ته‌مه‌نی سه‌رو نه‌وه‌د ساڵی، ماڵئاوایی له دونیا كرد. هه‌ر هه‌مویان به ماوه‌یه‌كی دوور و درێژ، پێش پۆل ڤینی، […]
ڕانانی: سەردەم یەکێکی دیکە لە کتێبە باش و ناوازەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، بریتییە لە کتێبی (جیهانی دووەم دەسەڵات و دەستڕۆیشتن لە سیستەمی نوێی جیهانیدا)بابەتی ئەم کتێبە جیۆپۆلەیتکە و لە لایەن (پاراگ خانا) نووسراوە و نووسەر و وەرگێڕ (هەڵکەوت عەبدوڵڵا) لە عەرەبییەوە بەراورد بە تێکستە ئینگلیزییەکە بە شێوەیەکی جوان و سەرنجڕاکێش وەریگێڕاوەتە سەر زمانی […]
نووسینی : ئەنتۆن پاڤڵەڤیچ چێخەف و. لە ڕووسییەوە: شیروان مەحموود محەممەد کارمەندی پێشووی بەڕێوەبەرایەتی ئازووقە و، ئێستاکە خانەنشینکراوی پلەی دەیەم، ڵەخماتەڤ، لە پاڵ مێزی نانخواردنەکەی ماڵەوەیان دانیشتبوو، پیاڵەی شانزەیەمی هەڵدەدا و بیری لە برایەتی و یەکسانی و ئازادی دەکردەوە. لە پڕ لە پشت گڵۆپەکەوە شەیتانێکی بچکۆلە (١) سەری لێ دەرهێنا… تکایە با خانمانی خوێنەر نەترسن. […]
لە یەکێتیی نووسەران و چیرۆکەوە بۆ ڕۆمان و یادداشتنووسین ئازاد عەبدولواحید* پار لە ڕۆژێكی وەك ئەمڕۆ، ڕێکەوتی ٢٥/١٠/٢٠٢٠، دەکاتە ساڵێك بەسەر ژیانئاوایی چیرۆكنووس و ڕۆماننووس، سەرۆكی یەكێتیی نووسەرانی كورد (كاكەمەم بۆتانی)دا تێدەپەڕێ، كە لە شاری هەولێر بەهۆی ڤایرۆسی نەگریسی كۆرۆناوە كۆچی دوایی كرد، بە داخەوە ئەوە ماوەیەکە ئەو ڤایرۆسە زۆر بێ بەزەییانە […]
ڕانانی: سەردەم لە ڕاستیدا ئەو گۆڕانکارییە خێرا و چاوەڕواننەکراوانەی لە پاش ڕووخاندنی ڕژێمی دیکتاتۆری بەعس و لەسێدارەدانی سەدام حسێن و دار و دەستەکەی هاتنە نێو ژیان و کۆمەڵگەی عیراق و کوردستانەوە، دەرگایەکی بە ڕووی هاتنەئارای گەلێ ڕۆژنامە و گۆڤار و میدیای جیاجیا کردەوە، لەو نێوندەدا گەلێ نووسەر بە وتار و بابەتەکانیان کەوتە شرۆڤەی […]
ڕانانی: سەردەم دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، لە خۆئامادەکردنێکی باشدایە بۆ ئەو پێشانگا نێودەڵەتییەی کتێب، کە بڕیارە مانگی یانزەی ئەمساڵ لە تاسڵوجەی سەر بە شاری سلێمانی بکرێتەوە، بۆ ئەم مەبەستەش بە کۆمەڵێک کتێبی جۆراوجۆری دانسقە و سەرچاوەی گرنگ، بەشداری دەکات، یەکێک لەو کتێبانە بریتییە لە (خولیاکانی کەوشەنی با) بابەتەکانی ئەم کتێبە دووبەرگییە فۆلکلۆرین و ئاشنامان […]
ڕامین جهانبگلو لە فارسییەوە: ڕێبین هەردی ئێمە لە دنیای ئەمڕۆ و بەتایبەتی لە خۆرهەڵاتی ناوەڕاستدا، ڕووبەڕووی سەردەمێکی سەخت و ئاڵۆز بوینەتەوە، و بێگومان ڕۆشنبیران دەتوانن دەوروێکی گرنگیان لە کامڵکردنی ئایندەی ئەم ناوچەیەدا هەبێت. یەکێک لە گەورەترین کێشەکانی کۆمەڵگاکانی خۆرهەڵاتی ناوەڕاست، دەگەڕێتەوە بۆ بێ توانایی ڕۆشنبیرانی ئەم ناوچەیەی جیهان، لە کێشانی وێینایەکی گونجاو بۆ ئەوەی هەیە. […]
رامین جهانبگلو لە فارسییەوە: ڕێبین هەردی مەحمودی فروغی: گەر تەماشای سەدوپەنجا ساڵ پێشی ئێران بکەین، لەو خاڵە دەگەین کە لەکاتی جەنگی ئێران و ڕوسیادا بۆ یەکەمجار چەمکی مۆدێرنە بەهۆی بەرکەوتن بەجۆرێک مۆدێرنیزم لە زیهنی ڕۆشنبیری ئێرانیدا چەکەرەی کرد. لەم قۆناغە سەدوپەنجا ساڵەیەدا ئێمە بەردەوام لە ئالانگاریدا بووین لەگەڵ ڕۆژئاوادا کە ڕەنگە لە سەد وسی […]
