ڕانانی: ئیدریس عەلی ئەم کتێبەی نووسەر و وەرگێڕی ناوداری کورد (ئازاد بەرزنجی) یەکێکی دیکەیە لە چاپکراوە نوێیەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، هەر لە خودی ناونیشانەکەوە تێدەگەین کە بابەتەکانی نێو ئەم کتێبە جۆراوجۆر و هەمەچەشن و دەتوانن لە یەک کاتدا ئارەزوومەندانی خوێنەری لقە جیاوازەکانی ئەدەب و هونەر و فیکر لە دەوری لاپەڕەکانی کۆ بکاتەوە، بە […]
خهلیل ئهلعنانی له عهرهبییهوه: باوكی ڕهههند له بهرواری یهكی ئایاری ساڵی 2001، یهكهم وتارم له ڕۆژنامهی (الحیاة اللندنیة) بڵاوكرایهوه، ئهو ڕۆژنامهیه، لهو ڕۆژگارهدا، ڕۆژنامهی نوخبهی ڕۆشنبیرانی عهرهب بوو، كۆمهڵێ ڕۆشنبیر و بیرمهندی دیار و بهناوبانگی عهرهب، وتاریان تێدا دهنووسی، لهوانه بیرمهندی كۆچكردوو محهمهد عابد ئهلجابری، ئێدوارد سهعید، حهلیم بهرهكات، هاشم شهرابی، هشام جعیط و چهندانی […]
یۆسیف برۆدسکی و. لە ڕووسییەوە: شیروان مەحموود محەممەد ئێمە لە مردن، لە کوشتنی دوای مەرگمان دەترسین هێشتا لە ژیاندا ئاشنای ماهییەتی ترسیین: بۆشاییەکە ئەگەری لە دۆزەخ زیاتر و لە دۆزەخیش خراپترە ئێمە نازانین بە کێ بڵێین” لێگەرێ” ژیانمان، وەک دێرێک، گەیشتۆتە خاڵی کۆتایی چیتر وەک خەونێک، لە ژوور سەری کچەکەمان بە کراسێکی شەوییەوە یان کورەکەمان […]
یەکێکی تر لە کتێبە باشەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، بریتییە لە لە کتێبی (ئەدەب لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا)ی (میریام کوک) و لە لایەن د. دانا ئەحمەد بە شێوەیەکی جوان و سەرنجڕاکێش کاری وەرگێڕانی بۆ کراوە، بابەتەکانی نێو دووتوێی ئەم کتێبە ئەدەبین و پشتئەستوورن بە کۆمەڵێک سەرچاوەی دەوڵەمەند و گرنگ و فرەڕەهەند کە بە وردی لێکۆڵینە […]
هاشم ساڵح له عهرهبییهوه: ههورامان وریا قانع چهندین و چهندین كاتژمێری خۆشم لهگهڵ ئهم كتێبه بردهسهر، ئهوه كتێبهكهی تاهیر بن جهلونه و ئهم ناونیشانهی خوارهوهی ههیه: “جان جینێ، درۆزنه جوانهكه”، جا تۆبڵێی خۆشی لهوه گهورهتر ههبێت؛ كه هاوهڵی دوو نووسهری گهورهبیت، یان بڵێ نووسهرێكی گهوره، قسه لهسهر نووسهرێكی دیكهی گهوره دهكات. تاهیر بن جهلون له […]
هاشم ساڵح له عهرهبییهوه: ههورامان وریا قانع چێژێكی زۆرم له خوێندنهوهی كتێبه تازهكهی بیرمهندی فهرهنسی ناسراو ڕۆجێ- پۆل دروا بینی. بۆ زانیاری ئهو له سهنتهری نیشتیمانی بۆ توێژینهوهی زانستی فهرهنسی، توێژهره و مامۆستاشه له پهیمانگای زانسته سیاسییهكان له پاریس. جگه لهوه، ئهو ساڵانێكی دوور و درێژه، له پاشكۆی كهلتوری ڕۆژنامهی لۆمۆند، بهرپرسی ڕانان و ناساندنی […]
ڕامین جیهانبەگلو و. ڕێبین هەردی باسەکەی ئەمڕۆی ئێمە لەبارەی (تاکایەتی و فەزای مۆدێرنە). مەبەست لە (تاکایەتی) شێوەی شکلوەرگرتنی سۆبژێکتی مۆدێرنە لە پلەی تاک و هاوڵاتیدا. مەبەست لە (فەزای مۆدێرن) سنوورێکی کۆمەڵایەتی، سیاسی و ئابوریە کە (تاکایەتی هاوڵاتی) و یان باشترە بڵێین (هاوڵاتی بەتاک بوو) تیایدا فۆرمەلە دەبێت. کەوابوو مەسەلەی سەرەکی ئێمە لێرەدا تێگەیشتنە لە پەیوەندی […]
ڕامین جیهانبەگلو و. ڕێبین هەردی پرسیار لەبارەی مۆدێرنەوە، پرسیارە لەبارەی وێنای مۆدێرنەوە بۆ خۆی و بۆ جیهان. ئەم پرسیارە لە پەیوەندی نێوان سینەما و مۆدێرنەدا کورت دەبێتەوە. سینەما وێنەیەکە بۆ واقعیەتی جیهان کە لە واقعیەتی وێنەدا فورمەلە دەبێت. پییر پاۆلۆ پازۆلینی لە ووتارێکدا بەناوی (لەبارەی سینەماوە) لە ساڵی ١٩٦٦دا دەنوسێت: (سینەما لەڕێگەی دوبارە بەرهەمهێنانەوەی واقعەوە، […]
ڕانانی: ئیدریس عەلی لە ڕاستیدا پڕۆسەی وەرگێڕانی ئەدەبی یارمەتیدەرێکی باشە بۆ ئاشنابوونی خوێنەری کورد بەو شاکارە جیهانیانەی کە کاریگەریی ئاستی داهێنان و فەلسەفەی هونەریی و ئیستاتکییان، بۆ ڕۆژگار و سەردەم و قۆناغێکی دیاریکراو نین، بەڵکو سەردەم و قۆناغ و سنوور و زمان و کولتورە جیهانییەکان دەبڕن و دواجار وەک بەرهەمێکی بەشەریی هاوبەش چاو لێ دەکرێن، […]
ڕانانی: ئیدریس عەلی “سیا من و تۆ دوو کەسی تەنیاین، دوو تەنیای نێو ئەم سوڕانەوە بەردەوامانەی سەرزەوین، دوو کەسین توانای بیرکردنەوە و پرسیارکردنمان هەیە لە هەموو شتێک، دەتوانین لە ڕێگای چیرۆکەکانەوە هەر کاتێک بمانەوێت ئەم دنیایە جێبهێڵین و بچینە ناودنیایەکی جوانتر لەم جیهانە.” ئەمە یەکێکە لە پەڕەگرافە جوان و سەرنجڕاکێشەکانی نێو ڕۆمانی (منداڵێک لەسەر مانگە)ی […]
هاشم ساڵح له عهرهبییهوه: باوكی ڕهههند لهوانهیه به ههڵه وا تێبگهین كه بیلمهتهكان، خهڵكانێكی زۆر بهختهوهر و دڵخۆشن، چونكه خودا بهخۆڕایی مهزنترین دیاری پێبهخشیون: بلیمهتی و ههڵكهوتوویی/ العبقریة و النبوغ. بهڵام سهروهختێك ژیاننامهكانیان دهخوێنینهوه، شتیكی دیكه دهدۆزینهوه، دهبینین مهسهلهكه زۆر لهوه ئاڵۆزتره كه وێنای دهكهین. یهكهم بلیمهتی بهلای ئهوانی دیكهوه، شتێكی زۆر بێزاركاره، شتێكه نه […]
كتێبی: پهروهردهی پراكتیك نووسینی: خهلیل عهلی ڕانانی: ههورامان وریا قانع كتێبێك پێش ههموو كهسێك، پێویسته وهزیری پهروهرده و جێگرهكهی و بهڕێوهبهره گشتییهكان بیخوێننهوه. ئاشكرایه كتێبخانهی كوردی، له بواری كتێبی پهروهردهیی، تا بڵێی ههژار و كهم كتێبه، نهبوونی ژمارهیهكی باش له كتێب و سهرچاوهی پهروهردهیی به زمانی كوردی، لهبهردهست مامۆستایان و پهروهردهكاران، وایكردووه سیستمی پهروهرده و […]
ڕانانی: سەردەم یەکێکی تر لە کتێبە باش و دانسقەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم کە لەم ڕۆژانەی پێشوودا چاپ و بڵاویکردووەتەوە، بریتییە لە کتێبی (سایکۆلۆژیای شیعری کوردی) کە لێکۆڵینەوەیەکی ورد و فرەڕەهەندە و لە لایەن نووسەر و لێکۆڵیار (پێشڕەو عەبدوڵڵا) نووسراوە، بە گشتی کتێبەکە خوێندنەوەیە ئەزموونی بەشێکە لە ساعیرانی کورد بە میتۆدی ڕەخنەی دەروونشیکاری سیگمۆند […]
ڕانانی: سەردەم یەکێکی تر لە کتیبە جوان و ناوازەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، بریتییە لە کتێبی (چرایئ ئەفسووناوی) ئەم کتێبە یادشتەکانی نووسەر و ڕیژیسۆری بەناوبانگی سویدی (ئینگمار بێرگمان)ە و لە لایەن شاعیر و وەرگێڕ (دلاوەر قەرەداغی) بە شێوەیەکی جوان و سەرنجڕاکێش کاری وەرگێڕانی بۆ کراوە، لە ڕاستیدا ئەمە چاپێکی نوێیە و لە ڕووی دیزاین […]
ڕانانی: ئیدریس عەلی کتێبی (گەشتەکانی ئەنفالستان) بەشێکە لەو هەوڵە چڕوپڕ و دەوڵەمەندەی کە ماوی چەندین ساڵە برای بەڕێز و دڵسۆزی کەیسی ئەنفال و جینۆساید (عومەر محەمەد) دەستی پێ کردووە و بە شێوەیەکی زانستیانە شارەزایانە هەنگاوی بۆ نووسینەوەی حیکایەتە غەمگینەکانی ئەنفال ناوە، کە وەک بەیاز و دەستنووسە کۆنەکان مەترسیی فەوتان و لەناوچوونیان لەسەرە. ئەم کتێبە بریتییە […]
ئا: سەردەم ڕۆمانی (منداڵانی گەڕەک)ی نووسەر و شاعیر (هیوا قادر) یەکێک بوو لە پڕفرۆشترین کتێب و تامەزرۆیی خوێنەر بۆ ئەم ڕۆمانە چەندین چاپی تازەی بەدوات خۆیدا هێنا، هاوکات لە لایەن نووسەرانەوە سەرنجی جیاجیا لەبارەیەوە خرایە ڕوو، لێرەدا پەختەی سەرنج و بۆچوونی هەندێک لەو نووسەرانە دەخەینە ڕوو. بە بۆچوونی نووسەر و ڕووناکبیری ناوداری کورد (شێرزاد حەسەن) […]
له عهرهبییهوه: باوكی ڕهههند كانت له كتێبهكهیدا “تێڕامان له پهروهرده”، پێداگری لهسهر ئهوه دهكات كه مرۆڤ، نا بێت به مرۆڤ، تهنها به پهروهرده نهبێت. ئهم دیده بۆ سروشتی مرۆڤ، كۆمهڵێ دهلالهت لهخۆدهگرێت، له ههمویان گرنگتر ئهوهیه: ئهوهی مرۆڤ له حاڵهتی ئاژهڵییهوه- كه تێیدا مرۆڤ هیچ توانایهكی عهقڵی و هیچ ههستێكی ئهخلاقیشی نییه- دهگوێزێتهوه بۆ حاڵهتی […]
هاشم ساڵح له عهرهبییهوه: ههورامان وریا قانع مادام ههمو جیهان، له ڕۆژی 14 شوبات، به بۆنهی جهژنی خۆشهویستییهوه، ئاههنگ دهگێڕن. كهواته ڕێگهمان بدهن كهمهكێك چهنهبازی/ نثرثر لهسهر ئهم بابهته بكهین كه عهقڵی وڕوكاس كردووه، ئهمه ئهگهر شتێك بهناوی عهقڵهوه مابێت. فهیلهسوفی فهرهنسی هاوچهرخ “ئهندرێ كۆنت سبۆنڤێڵ” وایدهبینێت تاقه كێشهیهكی فهلسهفی جدیی؛ كه شایهنی گرنگی پێدانه، […]
و. ڕێبین هەردی ڕ. ج: دەمەوێت زۆرتر لەبارەی هوگری ئێوەوە بۆ کۆمەڵناسی بزانم. چ شتێک ئێوەی بۆ کۆمەڵناسی ڕاکێشا؟ ئا. ئا: وەک گووتتان من قوتابی فەیلەسوفێکی بەناوبانگی وەک مارتین پۆپەر بووم. لەو کاتەدا پۆپەر وانەی زانستە کۆمەڵایەتیەکانی دەگوتەوە، و تاکە مامۆستای لقی کۆمەڵناسی بوو. لەبەرئەوە من وانەکانم لای ئەو دەخوێند و ئەو بوو ڕێنمای کردم […]
چاپی دووەمی کتێبی شیعری کلاسیکی کوردی و تابووشکێنی ڕانانی: ئیدریس کتێبە باش و کاریگەرەکان هەر زوو خوێنەری خۆیان پەیدا دەکەن و خواستی زیاتریان دەچێتە سەر، کتێبە باشەکان زۆریش پێویستییان بە ڕیکلام و بازاڕدروستکردن نییە بە دەنگی بەرز، بەڵکو خۆیان بە هێمنی دەچنە سەر ڕەفەی کتێبخانەی ماڵەکان و بێدەنگ و ئارام دەخوێنرێنەوە و ناوبانگیان دەماودەم دەڕوات، […]
ئەزموونی نووسین شیعر، وتار، وەرگێڕان، توێژینەوە و پاشکۆیەک ڕانانی: ئیدریس ئەم کتێبە یەکێکە لە بەرهەمە چاپکراوە تازەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، بابەتی ئەم کتێبە ئەدەبییە و نووسەر بە شێوەیەکی ورد کەوتووەتە گێڕانەوە و نووسینەوەی ئەزموونی ژیان و نووسین، دەتوانین بڵێین بەو زمانە ئەدەبییە، فۆڕمێکی هونەریی یادەوەرنووسیانەی بە گێرانەوەی حیکایەت و ئەزموونی داهێنان و گەشتە […]
هاشم ساڵح له عهرهبییهوه: باوكی ڕهههند یهك ڕۆشنبیری عهرهب و موسڵمان ناناسم، هێندهی داریوشی شایگان، سهرقاڵی مهسهلهی پهیوهندی نێوان كهلتور و مۆدێرنه بێت. ئهو به درێژایی پهنجا ساڵی بهردهوام، واته تاكو ساتهوهختی مردنی له ساڵی 2018، خهریكی ئهو مهسهلهیه بووه و ههمو كاتی خۆی بۆ تهرخانكردووه و له دوای خۆیهوه، چهندین كتێبی بهجێهێشتووه كه وهك […]
و. ڕێبین هەردی ڕ. ج: بەڕێز پرۆفیسۆر لە چواردەی ئۆکتۆبەری ١٩٣١ لە نیوێۆرک و لە خێزانێک کە مەیلی دژ بە ستالینیەتیان هەبوو، لەدایک بوون. ئایا فەزای چەپی خێزانەکەتان کاریگەری لەسەر ئەو بڕیارەتان هەبووە کە دەبێت فەلسەفە بخوێنن؟ ڕ. ڕ: لەڕاستیدا نەخێر. مەیلی من بۆ فەلسەفە دەرئەنجامی کاریگەری مامۆستایانی زانکۆم بوو. من ساڵی ١٩٤٦ چووم بۆ […]
ڕانانی: سەردەم ئەم کتێبە لە کۆمەڵێک بابەت، وتار، لیکۆڵینەوەی پەروەردەیی، ئەدەبی و سیاسی و ڕۆشنبیری پێکهاتووە، نووسەری ئەم کتێبە یەکێکە لە وەرگێرکارە پڕ بەرهەم و ناسراوەکانی کورد، کە ئەویش مامۆستا (حەمەکەریم عارف)ە و لە بڵاوکراوەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەمە، لە ڕاستیدا گرنگیی ئەم کتێبە لەوەدایە کە ئەگەرچی لە ڕۆژگار و سەردەمێکی زووتردا نووسراون، بەڵام […]
