کتێبێکی ئینسایکلۆپیدیایی بە فەرەنسی، دەربارەی پەیوەندی نێوان جوولەکە و موسوڵمان

کتێبێکی ئینسایکلۆپیدیایی بە فەرەنسی، دەربارەی پەیوەندی نێوان جوولەکە و موسوڵمان

نووسینی: هاشم ساڵح وەرگیڕانی لە عەرەبییەوە: هەورامان وریا قانع سەد توێژەر بەشدارییان لە نووسینەوەی مێژووی ئەم پەیوەندییەدا کردووە، لە هەزار ساڵ لەمەوبەرەوە بۆ ئێستا. دەتوانین چی دەربارەی ئەم کتێبە ئینسایکلۆپیدییە بڵێن کە زیاد لە هەزار و دوو سەد لاپەڕەیە و زیاد لە سەد توێژەری عەرەبی و یەهودی و بیانی، بەشدارییان لە نووسینەوەیدا کردووە؟ ئایا دەکرێت […]

وێڵگەی شەیتان

وێڵگەی شەیتان

یەکێکی تر لە کتێبە دانسقە و جوانە تازەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، کە بەم دواییانە چاپ و بڵاوی کردەوە، ڕۆمانی (وێڵگەی شەیتان) ی نووسەر و ڕووناکبیری ناودای عێراقی (بورهان شاوی)یە، کە لە لایەن نووسەر و وەرگێڕ (حەمەڕەشید) ەوە، بە شێوەیەکی جوان و سەرنجڕاکێش، وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی کوردی. لە ڕاستیدا هەمان وەرگێڕ، لە ماوەی ڕابردوودا […]

چەند وێستگەیەکی فیکری و ئەدەبی

چەند وێستگەیەکی فیکری و ئەدەبی

ئێستا کتێبخانەی کوردی شەست و شەش کتێبی نووسەر و وەرگێی ناوداری کورد(ئازاد بەرزنجی) ی، تێدایە، سەرجەم ئەو کتێبانە، بریتین لە هەوڵە دڵسۆز و خەمخۆرییە جددییەکانی (ئازاد بەرزنجی) لە بوارەکانی فیکر و فەلسەفە و شانۆ و ئەدەب بە گشتی، بەشێکی زۆر لەم کتێبانە چەندین جار چاپ کراونەتەوە، کەچی هیشتا خوێنەر تامەزرۆیانە و نەوە دوای نەوە، خوێنەریان […]

فەلسەفە وەک تاقە چارەسەری داخرانی مێژوویی

فەلسەفە وەک تاقە چارەسەری داخرانی مێژوویی

بە درێژایی 2500 ساڵ، ژمارەی فەیلەسوفە گەورەکان لە بیست فەیلەسوف تێناپەڕێت نووسینی: هاشم ساڵح وەرگێڕانی لە عەرەبییەوە: هەورامان وریا قانع   شارەزایان کۆکن لەسەر ئەوەی فەیلەسوف، بە مانای راستەقینەی وشەکە، ئەو کەسەیە مێژووی فیکری کوناودەر کردووە، یان درزێکی کردووەتە دیوارە داخراوەکەی مێژوو. فەیلەسوف ئەو بلیمەتەیە، چارەسەری کێشە چارەسەرنەکراوەکەی سەردەمەکەی دەکات. هەر کەسێک ئەوە نەکات، ناتوانین […]

دەزگای سەردەم لە دیدی نووسەران و ڕووناکبیرانەوە (بەشی سێیەم)

دەزگای سەردەم لە دیدی نووسەران و ڕووناکبیرانەوە (بەشی سێیەم)

ئامادەکردنی: دەزگای سەردەم دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، لە سەرەتای دامەزراندنییەوە تاکو ئێستا، بەشدارییەکی کارا و کاریگەری لە کایەی کولتوور و ڕووناکبیری و ڕەوتی گەشەکردنی کۆمەڵایەتیدا کردووە، گرنگیدانی ئەم دەزگایە بە ئەدەب و فیکر و مێژوو و بابەتە زاستی و فەلسەفییەکان، گەواهیدەرن بۆ بەتەنگەوەهاتنی دەزگای ناوبراو و بوونی ئەو خەمە قووڵ و گەورەیەی بۆ ڕۆشنبیری […]

سڤێتلانە ئەلیکسیڤیچ؛ خاوەنی خەڵاتی نۆبڵ هەڕەشەی لێ ئەکرێت

سڤێتلانە ئەلیکسیڤیچ؛ خاوەنی خەڵاتی نۆبڵ هەڕەشەی لێ ئەکرێت

ڕۆژی سێشەممە ٨/٩/٢٠٢٠ ڕۆژنامەی ئەفتۆنبلادتی سویدی بڵاوی کردەوە کە خاتوو سڤێتلانە ئەلیکسیڤیچی خاوەن خەڵاتی نۆبڵی ٢٠١٥ لەلایەن چەند پیاوێکی دەمامکدارەوە لە ماڵەکەی خۆی لە مینسک هەڕەشەی لێ کراوە. لە ئێستادا سێ دیبلۆماتکار  لە سێ وڵاتی جیاوازەوە لە ماڵەکەیدان بۆ پشتگیری کردن و پارێزگاریکردنی، بۆ ئەوەی چارەنووسی وەک خەڵکە بەرهەڵستکارەکانی ئەو وڵاتەی لێ نەیەت کە لەماوەی […]

یاریی فریشتەکان

یاریی فریشتەکان

ناساندنی: ئیدریس عەلی پاش ئەو سەرکەوتنە گەورە و پێشوازییە بێوێنە و گەرمەی خوێنەران و نووسەران و ڕۆشنبیران، لە ڕۆمانی (سێبەری با) کردیان، نووسەر و شاعیر (هیوا قادر) دووەمین کتێبی لەو چوار کتێبە گرنگەی نووسەری ناوداری ئیسپانی و کەتەلۆنی (کارلۆس رویز زافۆن) بە ناوی (یاریی فریشتەکە) وەرگێڕایە سەر زمانی کوردی و لەلایەن دەزگای چاپ و پەخشی […]

دەزگای سەردەم لە دیدی نووسەران و ڕووناکبیرانەوە (بەشی دووەم)

دەزگای سەردەم لە دیدی نووسەران و ڕووناکبیرانەوە (بەشی دووەم)

ئامادەکردنی: دەزگای سەردەم دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، لە سەرەتای دامەزراندنییەوە تاکو ئێستا، بەشدارییەکی کارا و کاریگەری لە کایەی کولتوور و ڕووناکبیری و ڕەوتی گەشەکردنی کۆمەڵایەتیدا کردووە، گرنگیدانی ئەم دەزگایە بە ئەدەب و فیکر و مێژوو و بابەتە زاستی و فەلسەفییەکان، گەواهیدەرن بۆ بەتەنگەوەهاتنی دەزگای ناوبراو و بوونی ئەو خەمە قووڵ و گەورەیەی بۆ ڕۆشنبیری […]

یاری فریشته‌که‌

یاری فریشته‌که‌

ڕێوڕه‌سمی بڵاوکردنه‌وه‌ی ڕۆمانی ”یاری فریشته‌که” یاری فریشته‌که‌ ناوی ڕۆمانی دووه‌می نووسه‌ری ئیسپانی کارلۆس رویز زافۆنه، که به‌شی دووهه‌‌می ڕۆمانی (سێبه‌ری با)یه و هیوا قادر هه‌ردووکیانی له زمانی سویدییه‌وه وه‌رگێڕاوه. یاری فریشته‌که نووسینی: کارلۆس رویز زافۆن و. له سویدییه‌وه: هیوا قادر شوێن: کافێ غه‌زه‌لنووس سینه‌ما سالم، ته‌نیشت ده‌زگای چاپ و په‌خشی سه‌رده‌م ڕۆژی شه‌ممه، ٢٠٢٠/٨/٢٩  کات […]

ئەنشتاین و گۆدێل؛ دوو بلیمەتی هاودژ بە یەکتر

ئەنشتاین و گۆدێل؛ دوو بلیمەتی هاودژ بە یەکتر

یەکەمیان گەورەترین فیزیاییە دوای ئیسحاق نیوتن، دووەمیان گەورەترین زانای لۆژیکە دوای ئەرستۆ نووسینی: هاشم ساڵح وەرگێڕانی لە عەرەبییەوە: هەورامان وریا قانع لێرەدا دەمانەوێت وێنەیەکی کەسی/ شەخسی یان “پۆترێتێک” سەبارەت بە دوو گەورە بلیمەتی زانست لە سەدەی بیستەم بخەینەڕوو: ئەلبێرت ئەنیشتاین و کۆرت گۆدێل. یەکەمیان گەورەترین فیزیاییە دوای ئیسحاق نیوتن، دووەمیان گەورەترین زانای لۆژیکە/ مەنتق دوای […]

یادی ١٧٠ ساڵەی گی دی موپاسان

یادی ١٧٠ ساڵەی گی دی موپاسان

وەرگێرانی لە عەرەبییەوە: باوکی رەهەند چەند رۆژێک لەمەوبەر، یادی تێپەڕبوونی 170 ساڵەی لەدایکبوونی نووسەری ناوداری فەرەنسی “گی دی موپاسان” بوو. ئەو بە دیاریکراوی لە رۆژی 5 ئابی ساڵی 1850، لە کۆشکی “میرۆ میسنیل” لە ناوچەی نۆرماندی فەرەنسا هاتووەتە دونیاوە. ئەمە دەرفەت و بۆنەیەکە بۆ باسکردنی ژیان و رێچکەی کارەکانی ئەم چیرۆکنوس و رۆماننوسە ناوازەیە؛ کە […]

گەردن نەماوە بۆ بڕین

گەردن نەماوە بۆ بڕین

ڕانانی: فەرهاد مستەفا گەردن نەماوە بۆ بڕین، كتێبێكی شیعری وەرگێڕدراوە، لەژێر ناونیشانی كتێبەكە بەفۆنتێكی جیاواز و وردتر نووسراوە : (شیعری ژن و مێردێكی شاعیر سەنییە ساڵح و محەمەد ماغوت) عەبدوڵڵا تاهیر بەرزنجی وەرگێڕ و ئامادەكەر و لێكۆڵەرەوەی ئەم كتێبەیە و(دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم) ساڵی(٢٠١٧) چاپ و بڵاوی كردەوە. مامۆستا عەبدوڵڵا تاهیر بەرزنجی لە وتاری […]

سەعید لاوەندی

سەعید لاوەندی

سەعید لاوەندی، رۆشنبیرێکی رۆشنفکری عەرەب بوو، لەسەر رێچکەی باپیرە گەورەکانی رۆیشت و خۆی لەواندا دەبینییەوە. بەم دوایانە، بەهۆی کۆچی دوایی هاوڕێی ئازیز و بیرمەندی درەوشاوە دکتۆر سەعید لاوەندی، زۆر دڵتەنگ و خەمبار بووم. رۆژگارێک لەمەوبەر لە پاریس ناسیم، لەو کاتەدا هەردووکمان پێکەوە خۆمان بۆ بەدەستهێنانی بڕوانامەی دکتۆرا ئامادە دەکرد. ئەو لە هەمان ئەو کاتەدا، بەڕێوەبەری […]

کۆچی قەڵەمێکی داهێنەر و مرۆڤێکی ڕەسەن

کۆچی قەڵەمێکی داهێنەر و مرۆڤێکی ڕەسەن

کۆچی دوایی مامۆستا سەدرەدین عارف زۆر بەداخەوە ڕایدەگەیەنین کە شەوی ڕابردوو و دوای ماوەیەکی زۆر ململانێ لەگەڵ نەخۆشیدا، چیرۆکنووس و وەرگێڕ مامۆستا “سەدرەدین عارف” ماڵئاوایی یەکجارەکیی لێ کردین. بە ناوی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم و سەرۆکی دەزگاکە و هەموو نووسەران و کارمەندەکانییەوە، هاوخەمیی خۆمان بۆ بنەماڵەکەیان ڕادەگەیەنین و سەرخۆشییان لێ دەکەین و  تەمەننا دەکەین […]

ڕیشەکێشکردن و دیکتاتۆریی تاکباوەڕی لە عێراقدا

ڕیشەکێشکردن و دیکتاتۆریی تاکباوەڕی لە عێراقدا

نووسینی: سۆز هادی ئەوەی کە هەمیشە مێشکم داگیر دەکات لە کاتی خوێندنەوەی کتێبەکانی باقر یاسیندا، ئەوەیە کە چەن بێئاگابووین لەو هەموو کوشتارەی کە لە عێراقدا رووی یاوە یاخود چەن بێباکانە رەفتارمان لەگەل مێژووی ولاتەکەمان کردووە. بەجۆرێک تاکی گەلی عێراق خەلەفێنراوین، کە بێ ئاگاین لە بەشێکی زۆری ئەم مێژووە ڕەشەو هەمیشە لە ژێر هەژموونی کۆمەلێ کتێبدا […]

کتێبەکانی سەردەم و  سەرنجی نووسەران

کتێبەکانی سەردەم و سەرنجی نووسەران

لەم ڕاپۆرتەدا دید و سەرنجی کۆمەڵێک نووسەر و هونەرمەند و کتێبفرۆشی دەخەینەڕوو سەبارەت بە ئاست و چۆنێتی کتێبەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، بەتایبەت لەم ساڵانەی پێشوودا کە قەیرانە جۆراوجۆرەکانی ئابووری و سیاسی و کولتووری ڕووی لە کوردستان کرد، دەزگای ناوبراو بە کەمترین ئیمکاناتی ماددی و مرۆیی توانی کۆمەڵێک کتێبی دانسقە چاپ و بڵاوبکاتەوە. عەبدولخالق […]

چەند وێستگەیەکی فیکری و ئەدەبی

چەند وێستگەیەکی فیکری و ئەدەبی

هه‌واڵی بڵاوبوونه‌وه‌ی کتێبی، چەند وێستگەیەکی فیکری و ئەدەبی ئەم وتار و باسانەی لە دووتوێى ئەم كتێبەدا دەیانبینیت، نەخشەیەكى داڕێژراو كۆى نەكردوونەتەوە، بەڵكو هەر وەكو ناویشمان لێ ناون، چەند وێستگەیەكى پەڕاگەندەن كە تیایاندایە لەسەر ئەم بیرمەند، یان ئەو ئەدیب دەوەستێت ‎و تیاشیاندایە لەسەر دیاردەیەكى ڕۆشنبیرى، یان ڕێبازێكى ئەدەبى دەدوێت. هەر بۆیە هێڵێكى دیاریكراو پێكەوە نایانبەستێتەوە، تەنها […]

پاژێک لە کتێبی “ڕێبازی دیکتاتۆرەکان”

پاژێک لە کتێبی “ڕێبازی دیکتاتۆرەکان”

جه‌نابى ده‌بلیۆ: پێتان وا نییه‌ باشتربوونى دۆخی ئابوورى‌ و هه‌ندێ سه‌ركه‌وتنى شایان له‌ بوارى په‌یوه‌ندیى نێودەوڵەتیدا بۆى هه‌بێت ئه‌گه‌رى ئه‌مه‌ بۆ ڕژێمى دیكتاتۆرى به‌دى بێنێت ده‌ست له‌ توندوتیژى ‌و چاوترسێنكردن هه‌ڵگرێت‌ و، وه‌ك ده‌ڵێن، دیموكراتیك بێت؟ تومازۆى سه‌گانى: ئالكسى دوتوكویل پێمانده‌ڵێ، ئه‌وه‌ى پتر له‌ هه‌ر شتێك دیكتاتۆرییه‌كان ده‌خاته‌ مه‌ترسییه‌وه‌‍، زیاتركردنى گوشار و زه‌بروزه‌نگ نییه‌، به‌ڵكو […]

چاوپێکەوتن لەگەڵ ئەلیف شەفەق

چاوپێکەوتن لەگەڵ ئەلیف شەفەق

قسەکردن لەسەر رۆمانی (١٠ خولەک و ٣٨ چرکە لەم دنیا نامۆیەدا) مارغۆت دایکخراف وەرگێڕانی لە هۆڵەندییەوە: سەڵاح حەسەن پاڵەوان هەموان وا بیردەکەنەوە ئەم سەردەمی کۆرۆنایە بۆ نووسەر ساتێکی ئاسانە- چوون ئەوان هەمیشە تەنیان. بەڵام لەراستیدا هەرگیز وانییە. لە ساتێکدا دەپرسیت ئایا من خەریکی چیم چ جیاوازییەکە ئەم چیرۆکە بنووسم یان نەینووسم. ” پێش یانزە ساڵ […]

١٠  خولەک و ٣٨ چرکە لەم جیهانە نامۆیەدا

١٠ خولەک و ٣٨ چرکە لەم جیهانە نامۆیەدا

ئامادەکردنی: سەلاح حەسەن پاڵەوان دواین رۆمانی ئەلیف شەفەق (١٠ خولەک و ٣٨ چرکە لەم جیهانە نامۆیەدا) ساڵی رابردوو بۆ خەڵاتی پۆکەر هەڵبژێردرا، ئەم رۆمانە تەرخان کراوە بۆ ئەو شارەی بەجێهێشت و بۆ ئەو ژنانەی کە لەوێدا دەژین. کارەکتەری سەرەکی ئەم رۆمانە لە یەکەمین لاپەڕەدا، لە نێو حاویەکی پۆڵاین زبڵوخاشاکدا راکشاوە ، کوژراوە، هێشتا جووتە پێڵاوە […]

“دەربەندی پەپوولە” بە عەرەبی چاپ دەبێتەوە

“دەربەندی پەپوولە” بە عەرەبی چاپ دەبێتەوە

“دەربەندی پەپوولە” بە عەرەبی لە دەزگای “خطوط و ظلال للنشر و التوزيع”ەوە، بە وەرگێڕانەکەی ئازاد بەرزنجی، چاپ و بڵاودەبێتەوە. “دەربەندی پەپوولە” ی شاعیری گەورە شێرکۆ بێکەس، یەکێکە لە دەقە ناوازەکانی شیعری کوردی و شایانی باسە دەقە عەرەبییەکەی، بۆ یەکەم جار، ساڵی ١٩٩٦ لە بەیرووت چاپ کرا و دوو جاری تریش لە کوردستان چاپ کراوەتەوە و […]

ئەدگار مۆران ڕەخنەی بەربەریەتی سەرمایەداریی خۆرئاوا دەکات

ئەدگار مۆران ڕەخنەی بەربەریەتی سەرمایەداریی خۆرئاوا دەکات

لە سەروبەندی سەد ساڵەی تەمەنیدا، یاداشتنامە قەبەکەی بڵاوکردەوە… لە سەرەتادا دەڵێم ئەدگار مۆران، خۆی لە خۆیدا دیاردەیەکی ناوازەیە. ئەم پیاوە لە کاتی لەدایکبوونییەوە، لە ساڵی 1929 تا ئێستا، زیندووە و لە ژیاندا ماوە و بەناو تەواوی سەدەی بیستەمدا تێپەڕیوە. لەمەدا ئەو شتەی بە راستی جێگای سەرسوڕمانە، ئەوەیە مۆران گەشتووەتە ئەم تەمەنە زۆرە و هێشتا خاوەنی […]

شۆڕشی فەرەنسی؛ کاتێک نەبوونی دادپەروەری کۆمەڵایەتی، ڕوخساری جیهانی گۆڕی

شۆڕشی فەرەنسی؛ کاتێک نەبوونی دادپەروەری کۆمەڵایەتی، ڕوخساری جیهانی گۆڕی

بەبۆنەی تێپەڕبونی 231 ساڵ بەسەر شۆڕشی فەرەنسی 1789 نووسینی تارق الحایک وەرگێڕانی لە عەرەبییەوە: هەورامان وریا قانع   شۆڕشی فەرەنسی یەکێکە لە گرنگترین رووداوەکانی مێژوی مرۆڤایەتی، چونکە رێڕەوی مێژوی نوێی گۆڕی، ئەویش لەو کاتەدا بوو کە شۆڕشەکە، هۆکارێکی راستەوخۆ بوو بۆ هەرەسهێنانی پاشایەتی رەها و دامەزراندنی سیستمە کۆمارییەکان و هەڵکشانی بۆرجوازییەت و کۆتاییهێنان بە سیستمی […]

ڕەووف بێگەرد: “ئێستایش ڕۆحی منداڵی وزەیەكە بۆ بەهاكانی ژیانم”

ڕەووف بێگەرد: “ئێستایش ڕۆحی منداڵی وزەیەكە بۆ بەهاكانی ژیانم”

وتووێژی: ئیدریس عەلی   ئەمەی لێرەدا دەیخوێننەوە، پوختەی وتووێژێکی دوورودرێژی منە لەگەڵ نووسەر و وەرگێڕ (ڕەووف بێگەرد). لەم وتووێژەدا کە ماوەی چەند ساڵێکە و بە چەند قۆناغێک لەگەڵیدا ئەنجامم داوە، بێگەردێکی جیاواز دەخوێننەوە، بەر چیرۆکە سەیروسەمەرەکانی سەردەمی منداڵی و گەنجێتی و ئەوین و سیاسەت و سەرەتاکانی ئاشنابوونی بە کتێب و نووسین دەکەون، کۆی وتووێژەکە، کە […]