لەمەڕ بەهای کەلەپووری شیعرییمانەوە

لەمەڕ بەهای کەلەپووری شیعرییمانەوە

یەکەمین وتووێژی ئەدۆنیس، دوای پاشەکشێی لە گۆڤاری (شیعر) وەرگێڕانی: پرۆفیسۆری یاریدەدەر، دكتۆر دانا ئەحمەد مستەفا سەرەتا ئەوەی بیرمان لێكردەوە بۆ قسەكردن لەگەڵ ئەدۆنیس (عەلی ئەحمەد سەعید) دوو مەسەلە لە هزرماندا هەبوو كە دەمانویست بۆمان روونبێتەوە، ئەوانیش، یەكەم: مەسەلەی جیابوونەوەی لە دەستەی گۆڤاری (شعر) و پاشەكشەی لە سەرۆكایەتی دەستەی گۆڤارەكە، یەكەمجار ئەم هەواڵە (الحوادپ) ئاماژەی پێدا، […]

گفتوگۆیەک لەگەڵ ڕۆماننووسی ئەمریکی پول ئۆستەر

گفتوگۆیەک لەگەڵ ڕۆماننووسی ئەمریکی پول ئۆستەر

سازکردنی: فرانسو بونل و. لە عەرەبییەوە: هیوا قادر نووسین نەخۆشییەکە زوو دەیگرین و چاکیش نابینەوە پول ئۆستەر نووسەری ژمارە یەکی شاری نیویۆرکە. تەنیا لەبەرئەوە نا کە لە منداڵییەوە لە شوێنە جیاجیاکانی ئەم شارەدا ژیاوە، بەڵکە لەبەرئەوەی ئەو شارە شوێنی ڕووداوی ناو ڕۆمانەکانییەتی. ئەو ماڵەی تیایدا دەژی ئێستا لە برۆکلینە، ڕەخنەگری فەرەنسی فرانسو بونل گفتوگۆیەکی لەسەر […]

من هەمیشە خەریکی گێڕانەوە بووم

من هەمیشە خەریکی گێڕانەوە بووم

چاوپێکەوتنێک لەگەڵ ئومبێرتۆ ئیکۆ، مایسی ٢٠١٥/میلان دیمانەساز: ڕۆژنامەنوسی دانیمارکی تۆنی ڤۆرم و. لە ئینگلیزییەوە: زوڵەیخا کەریم   ئیکۆ: دەزانیت، یەکێ لە هاوڕێی ئازیزەکانم، ڕۆڵان بارت، بەو پەشیمانیەوە مرد کە ڕۆمانێکی نەنوسی. ئەو هەڵە بوو، چونکە هەموو وتارەکانی لە ڕووی گێڕانەوە سەرنجڕاکێش و جوان بوون. بەپێچەوانەوە من، بۆم دەرکەوت هەرچەند من لە تەمەنی ٤٨ ساڵیدا دەستم […]

گفتووگۆیەکی تەلەفزیۆنی لەگەڵ ئەلیس مۆنرۆ

گفتووگۆیەکی تەلەفزیۆنی لەگەڵ ئەلیس مۆنرۆ

سازدانی: ستێفان ئۆشباری و. لە سویدییەوە: هیوا قادر وەک باوە هەموو خەڵات پێدراوەکانی نۆبڵ وتەی خۆیان لە ئاهەنگی وەرگرتنی خەڵاتەکەدا پیشکەش بکەن، بەڵام ئەلیس مۆنرۆ براوەی خەڵاتی نۆبڵ 2013 ، لەبەر باری تەندروستی نەیتوانی بەشداربێت و وتەکەی خۆی پێشکەش بکات، “جێنی” کچی خەڵاتەکەی لە پاشای سوید وەرگرتوو، تەلەفزیۆنی سویدیش ئەم چاوپێکەوتنەیان لەگەڵ مۆنرۆدا سازدابوو، لە […]

گفتوگۆیەک لەگەڵ ئاگۆتا کریستۆڤ

گفتوگۆیەک لەگەڵ ئاگۆتا کریستۆڤ

سازدانی: ڕیکاردۆ بێنێدیتینی و. لە ئینگلیزییەوە: زوڵەیخا کەریم   ڕیكاردۆ بێنێدیتینی: سەرکەوتنێکی زۆرت لە ڕێی ڕۆمانەکانتەوە بە دەست هێنا، زۆر جار نووسینەکانت بەوانەی تۆماس بێرنهارد و بێکێت و کافکا بەراورد دەکرێن. ئایا پێت وایە سەبارەت بە هەندێ ڕەهەندی دیاریکراوی کارەکانت بەدحاڵیبوون هەبووە، یان فەرامۆش کراون؟ ئاگۆتا کریستۆڤ: خۆشحاڵم باسی بێرنهارد دەکەیت، چونکە خۆشم دەوێت [پێدەکەنێت]. […]

نوسەر و وەرگێڕ ئازاد بەرزنجی باس لە گرنگی کاری وەرگێران دەکات

نوسەر و وەرگێڕ ئازاد بەرزنجی باس لە گرنگی کاری وەرگێران دەکات

[av_textblock size=” font_color=” color=” av-medium-font-size=” av-small-font-size=” av-mini-font-size=” av_uid=’av-4hpm9j’ custom_class=” admin_preview_bg=”] نوسەر و وەرگێڕی کورد و بەڕێوەبەری دەزگای چاپ و بڵاوکردنەوەی سەردەم ئازاد بەرزنجی کە 68 کتێبی بە زمانی کوردی نووسیوە و وەرگێڕاوە، باس لە گرنگی وەڕگێڕان دەکات لە ڕووی دروستکردنی پردێکی فیکری لە نێوان نەتەوەکاندا. [/av_textblock]

پوختەی چاوپێکەوتنێکی درێژ لەگەڵ شێرکۆ بێکەسدا

پوختەی چاوپێکەوتنێکی درێژ لەگەڵ شێرکۆ بێکەسدا

  سازدانی: ئیدریس عەلی ئەمەی لێرەدا دەیخوێننەوە، کورتە و پوختەی چاوپێکەوتنێکی دوورودرێژی ناوەراستی ساڵانی دوو هەزارە لەگەڵ شاعیری گەورەی کۆچکردوو (شێرکۆ بێکەس)دا ئەنجامم داوە، من سەبارەت بە : (وازهێنان لە شیعرنووسین، نووسینەوەی یادەوەرییەکانی، سەرنجی ئەو سەبارەت بە شیعری لاوان و چەمکی قەسیدەی واڵا)پرسیارم لێ کردووە، ئەویش زۆر بە جوانی و فراوانی باری سەرنجی خۆی دەخاتە […]

دەمەتەقێیەکی سەرپێییانە، لەگەڵ  شاعیری کۆچکردوو (عیرفان ئەحمەد)دا

دەمەتەقێیەکی سەرپێییانە، لەگەڵ شاعیری کۆچکردوو (عیرفان ئەحمەد)دا

سازدانی: ئیدریس عەلی مێژووی ئەم دیمانەیە، یاخود بڵێم ئەم دەمەتەقێ سەرپێیانەم لەگەڵ هاوڕێی شاعیری کۆچکردووم (عیرفان ئەحمەد) دا، دەگەڕێتەوە بۆ ناوەڕاستی پاییزی ساڵی ٢٠٠٤، من بە ئێستاشەوە پێم وایە ئەگەر ژیان لەگەڵ ئەم شاعیرەدا سەرڕاست و بەئەمەک بوایە، ئەگەر سەرەڕۆیی و سەرلێشێواوییەکانی ڕۆژگار، دەستیان لە بەرۆکی گیر نەکردبا، ئەوا ئاستێکی باڵاتر و جوانییەکی واوەترمان لە […]

هاشم ساڵح، دەربارەی کتێبە تازەکەی: بۆچی جیهانی عەرەبی دەسووتێت؟

هاشم ساڵح، دەربارەی کتێبە تازەکەی: بۆچی جیهانی عەرەبی دەسووتێت؟

تازەترین چاوپێکەوتن لەگەڵ هاشم ساڵح، دەربارەی کتێبە تازەکەی: بۆچی جیهانی عەرەبی دەسووتێت؟ سازدانی: گەیلان محەمەد وەرگێڕانی لە عەرەبییەوە: هەورامان وریا قانع قەیران و شکستە بەردەوامەکانی واقیعەکەمان کە ئاوساوە بە دواکەوتوویی، هۆکارە سەرەکییەکەی بۆ نەبوونی ئەو پرۆژانە دەگەڕێتەوە کە ئامانجیان، کردنەوەی دۆگماکانە، ئەو دۆگمایانەی بە درێژایی چەندین سەدە، بەسەریەکدا کەڵەکە بوون. لەبەر ئەوەیە، ئێمە لە حاڵەتی […]

کەریم کابان لە تەمەنی ٧٩ ساڵییدا: تا گۆرانی بڵێم گەنج و بەگڕوتینم و پیر نابم

کەریم کابان لە تەمەنی ٧٩ ساڵییدا: تا گۆرانی بڵێم گەنج و بەگڕوتینم و پیر نابم

سازدانی: ئیدریس عەلی   نزیکەی پازدە ساڵ لەمەوبەر، لەسەر کورسییەکی (چاخەنەی شەعب) دانیشتبوو، سەری بە ناو ڕۆژنامەیەکدا شۆڕکردبوویەوە، چوومە خزمەتی و خۆمم پێناساند، داوای چاوپێکەوتنێکی ڕۆژنامەوانیم لێکرد، بێئەوەی تەماشام بکات وتی: دنیا پڕبووە لە ڕۆژنامەنووس… نازانم لە کوێوە هەڵدەقوڵێن…! ئەز هیچ نیگەران نەبووم لە قسەکەی، چونکە دەمزانی ڕاست دەکات و ڕۆژانە بە ناوی ڕۆژنامەنووسەوە داوای […]

گفتوگۆیەک لەگەڵ ماریۆ ڤارگاس لۆسا

گفتوگۆیەک لەگەڵ ماریۆ ڤارگاس لۆسا

ئامادەکردنی: بیۆرن ڤیمان “بەڕێوبەری بەشی ئەدەبی ڕۆژنامەی داگز نیهێتەر” وەرگێڕانی لە سویدییەوە: هیوا قادر     ئەگەر سەیری ئەو فۆتۆ کۆنانەی شەستەکانی ماریۆ ڤارگاس لۆسا بکەیت، ئەبینیت کە لە ئۆلۆف پاڵمە “سەرۆک وەزیرانی کوژراوی سوید ١٩٨٦” ئەچێت. ئەو لەیەکچوونە تەنها لە شێوەی نیگاکردنیاندا نییە، بەڵکە لە ڕەنگی قەترانی قژی بە ئاو داهاتوویانەوە بگرە هەتا ئەگات […]

چاوپێکەوتن لەگەڵ ئەلیف شەفەق

چاوپێکەوتن لەگەڵ ئەلیف شەفەق

قسەکردن لەسەر رۆمانی (١٠ خولەک و ٣٨ چرکە لەم دنیا نامۆیەدا) مارغۆت دایکخراف وەرگێڕانی لە هۆڵەندییەوە: سەڵاح حەسەن پاڵەوان هەموان وا بیردەکەنەوە ئەم سەردەمی کۆرۆنایە بۆ نووسەر ساتێکی ئاسانە- چوون ئەوان هەمیشە تەنیان. بەڵام لەراستیدا هەرگیز وانییە. لە ساتێکدا دەپرسیت ئایا من خەریکی چیم چ جیاوازییەکە ئەم چیرۆکە بنووسم یان نەینووسم. ” پێش یانزە ساڵ […]

ڕەووف بێگەرد: “ئێستایش ڕۆحی منداڵی وزەیەكە بۆ بەهاكانی ژیانم”

ڕەووف بێگەرد: “ئێستایش ڕۆحی منداڵی وزەیەكە بۆ بەهاكانی ژیانم”

وتووێژی: ئیدریس عەلی   ئەمەی لێرەدا دەیخوێننەوە، پوختەی وتووێژێکی دوورودرێژی منە لەگەڵ نووسەر و وەرگێڕ (ڕەووف بێگەرد). لەم وتووێژەدا کە ماوەی چەند ساڵێکە و بە چەند قۆناغێک لەگەڵیدا ئەنجامم داوە، بێگەردێکی جیاواز دەخوێننەوە، بەر چیرۆکە سەیروسەمەرەکانی سەردەمی منداڵی و گەنجێتی و ئەوین و سیاسەت و سەرەتاکانی ئاشنابوونی بە کتێب و نووسین دەکەون، کۆی وتووێژەکە، کە […]

گفتوگۆیەک لەگەڵ شێرکۆ بێکەسدا

گفتوگۆیەک لەگەڵ شێرکۆ بێکەسدا

نزیکەی هەژدە ساڵ لەمەوپێش گفتوگۆیەکی ڤیدیۆیی ئەدەبیم لەگەڵ شاعیری گەورە کاک شێرکۆ بێکەس ئەنجام دا و لەم ڕۆژانەی پێشوودا خودی ئەو گفتوگۆیەم بۆ یەکەم جار بڵاوکردە، ئەوەی لێرەدا دەیخوێنیتەوە پوختەی بەشێک لەو پرسیار و وەڵامانەیە. ئیدریس عەلی: لەگەڵ ئەوەی شیعر لە چاو ژانرەکانی دیکەی ئەدەبدا مێژوویەکی دوور و درێژتری هەیە لەناو کورد دا، بەڵام بۆچی تاکو […]

ماریۆ ڤارگاس یۆسا

ماریۆ ڤارگاس یۆسا

سازکردنی: سوزانا هونوێڵ و ڕیکاردۆ ئۆگێستۆ سێتی له ئیسپانییەوه بۆ ئینگلیزی: سوزانا هونوێڵ له ئینگلیزییەوه بۆ کوردی: ماردین ئیبراهیم ـ تۆ نووسەرێکی گەلەک ناسراویت و خوێنەران ئاشنای نووسینەکانتن. پێمان ناڵێیت تۆ چی دەخوێنیتەوه؟ ماریۆ ڤارگاس یۆسا: لەو ساڵانەی دواییدا شتێکی سەرنجکێش ڕووی دا. تێبینم کردووه من تا دێت کەمتر و کەمتر کاری نووسەرانی هاوسەردەمی خۆم […]

گفتوگۆ لەگەڵ ئۆرهان پاموک

گفتوگۆ لەگەڵ ئۆرهان پاموک

لە تورکییەوە: فەرهاد چۆمانی تورکەکان و خوێنەرانی زیاتر لە 100 وڵاتی جیهان چاوەڕوانی ڕۆمانە نوێیەکەی ئۆرهان پاموک دەکەن. پاموک لەم ڕۆمانەدا چاوی وەرچەرخاندووە بۆ کۆڵانە چەپەک و هەژارنشینەکان، بە چاوی سەحلەبفرۆشێکەوە باس لەو ژیانە دەکات، کە لە تورکیا بە خێرایی گۆڕانکاریی بەسەردا هاتووە. نەک تەنیا بە گوێرەی خەڵاتی نۆبڵ، بەڵکو ئەمبێرتۆ ئیکۆ موژدەی ڕۆمانێکی تازەی […]

مێژووی شەیتانێک: گفتوگۆیەک لەگەڵ سەلمان ڕوشدی

مێژووی شەیتانێک: گفتوگۆیەک لەگەڵ سەلمان ڕوشدی

نووسەری ئایەتە شەیتانیەکان سازکردنی: کای شولێر لە سویدییەوە: هیوا قادر ئەوەندەم ڕۆژ لە ژیاندا نەماوە تیا بژیم. سەلمان ڕوشدی بەم شێوەیە بیری دەکردەوە، کاتێک لە یادی ڕۆژی دڵ و لە ساڵی ١٩٨٩دا فەتوای کوشتنی خۆی پێ گەیشت. ئێستا ئەو پیاوەی ئەو کاتانە پارێزگاری لە سەلمان ڕوشدی دەکرد، باسی ئەو ڕۆژانە دەکات کە ڕوشدی لەبەردەم هەڕەشەی […]

بە درێژایی مێژوو کامانەن وتە فەلسەفییە بەناوبانگەکان؟

بە درێژایی مێژوو کامانەن وتە فەلسەفییە بەناوبانگەکان؟

بێگومان ناتوانین هەموو ئەو وتە فەلسەفییە بەناوبانگانە بژمێرین، ئەوە پێویستی بە چەندین بەرگ هەیە! بەڵام دەتوانین بۆ خۆشی و کەیف و سەفاو کات بەسەربردن، هەندێکیان بخەینەڕوو. بەم دواییانە یەکێک لە گۆڤارە فەرەنسییەکان، لە میانەی ژمارەیەکی قەبەیدا، کارێکی لەو جۆرەی کردووە. ئێمە دەزانین تەنها فەیلەسوفە گەورەکانن، توانانی داتاشینی زاراوەی گەورە یان وتەی بلیمەتیانەیان هەیە کە وەک […]

جان دۆرمیسۆن

جان دۆرمیسۆن

دواجار جان دۆرمیسۆن کۆچی دوایی کرد! ئێمە لەو بڕوایەدا بووین تا تەمەنی نەگات بە 100 ساڵ نامرێت. دۆرمیسیۆن خۆشی بەوپەڕی دڵنیایی و متمانەوە پێیوا بووە تا تەمەنی نەگاتە 100 ساڵ نامرێت، لەم بارەیەوە وتوویەتی نازانم چۆن خۆم لە مەرگ بپارێزم و بگەمە ئەو تەمەنە. بەڵام ئیرادەی یەزدان وایویست بە گەنجی و لە تەمەنی 92 ساڵیدا […]

ئه‌ده‌بیات و پێگه‌ی ڕیالیزمی سۆسیالیستیی

ئه‌ده‌بیات و پێگه‌ی ڕیالیزمی سۆسیالیستیی

وتووێژ له‌گه‌ڵ «شۆلۆخۆف»دا‌ ئالبێرت ئه‌کسڵ به‌نک وەرگێڕانی: فەرشید شەریفی میخائیل ئه‌لکساندرڤیچ شۆلۆخۆف ساڵی 1905 له‌ گوندی “ڤشنسکایا”ی سه‌ر به‌ مه‌ڵبه‌ندی “دۆن”ی قه‌زاقستان (“ڕۆستف”ی ئێستا) له‌ دایک بووه‌. خوێندنی دواناوه‌ندیی له‌ خوێندنگای “گرامێر”دا ته‌واو کرد و ساڵی 1930 کاتێک که‌ ناوچه‌ی دۆن تووشی شه‌ڕی ناوخۆیی بوو، خۆبه‌خشانه‌ پێوه‌ندیی به‌ “له‌شکری سوور”ه‌وه‌ کرد بۆ به‌ربه‌ره‌کانێ له‌گه‌ڵ “گاردی […]

ماركۆزو قوتابخانەی فرانكفۆرت

ماركۆزو قوتابخانەی فرانكفۆرت

سازدانی: برایان ماگی و: ئازاد بەرزنجی لای زۆربەی ماركسیستەكان ئەو تەنگژە ئابوورییانەی كە لە ماوەی نێوان هەردوو جەنگی جیهانیدا كۆمەڵگا خۆرئاواییەكانی گرفتاركرد، ئەوكاتە مانای داڕمان و فەوتانی رژێمی سەرمایەداری بوو، كە بەردەوام لە تیۆرەی ماركسیستیدا پێشبینی دەكرا. گەرچی بەگوێرەی ئەو تیۆرەیە دەبووایە ئەنجامی ئەمە بە سەقامگیربوونی كۆمۆنیزم بشكایەتەوە؛ بەڵام لە هیچ یەكێك لەم كۆمەڵگا خۆرئاواییانەدا […]

كورنلیوس كاستوریادیس

كورنلیوس كاستوریادیس

وەرگێڕانی: رەووف بێگەرد كورنلیوس كاستوریادیس، لە بیرو سیاسەتی سەردەمی دوای جەنگدا، یەكێكە لەناوە دیارەكانی فەرەنسا، لەهەموو دەیەی 1950و سەرەتای دەیەی 1960دا لەگەڵا كەسایەتیە ناودارەكانی وەك كلودلفورو ژان فرانسوالیوتار بووە ئەندامی رێكخراوەیەكی سیاسی ئەفسانە ئامێز بەناوی (یان سوسیالیزم یان بەربەریەت) بەڵام ئەو بە پێچەوانەی هەندێك لە هاوسەردەمەكانیەوە تا كۆتایی تەمەنی لەسەر بیری سیاسی رادیكاڵیانەی خۆی لە […]

ئەگەر بەیەقین دەست پێ‌ بكەیت

ئەگەر بەیەقین دەست پێ‌ بكەیت

ئەگەر بەیەقین دەست پێ‌ بكەیت ئەوا بە نایەقین دەگەیت – دەمەتەقێ‌ لەگەڵا بوداییەكان دا – كریشنا مۆرتی و. یاسین عومەر یەكەمین بەشداربوو(1): تا ئەو جێگەیەی كە من تێیگەیشتووم، ئێوە دەڵێن كە ژیان هیچ مەبەست یان ئامانجێكی نییە لەبەر ئەوە رێگەیەكیش بۆ هەنگاوهەڵهێنانەوەی تیانییە، بەناچار هەر تاكێ‌ خۆی لەگەڵا هەر لەحزەیەكدا رووبەڕووە. ئەگەر بڕیارە چركەسات بەدەست […]

جولیا كریستیڤادا

جولیا كریستیڤادا

وتووێژێك لەگەڵ، جولیا كریستیڤادا ئامادەكردنی: سوزان سیللەر لە ئینگلیزییەوە: عەتا قەرەداغی سوزان سیللەر: وەكو پرۆفیسۆری زانستی زمان‎و دوای بڵاوكردنەوەكانت لەسەر ئەو بابەتانە لەفەلسەفەوە بۆ رەخنەی ئەدەبی، دیسان چی وایلێكردیت كە وەكو دەرونشیكارێك كاربكەیت؟ جۆلیا كریستیڤا: بەبڕوای من ناكرێت كەسێك بخرێتە سنووری دەرونشیكارییەوە ئەگەر هەندێ‌ پاڵنەری تایبەتیو شاراوە بوونیان نەبێت.. بۆ نموونە ژیانی پڕ لە تەنگ‎و […]