هەناسە فەلسەفییەکان ئاوات ئەحمەد سوڵتان دەینوسێت (١٤) هیکتۆر و مەرگی پاڵەوانانە لە قووڵایی دڵ و ڕۆحمەوە بە باشی دەزانم ئەو ڕۆژە دێت کە دەبێت ترۆی پیرۆز بمرێت بەڵام ئەمە لەبەرامبەر ژانی تۆدا شتێک نیە کاتێک بێشەرمێک بەدەم فرمێسکەوە دەتبات و لە ڕۆژی ڕۆشن و ئازادی دوورت دەخاتەوە (هیکتۆر بۆ ئەندرۆماخی هاوسەری) لە کتێبی […]
خۆشەویستی پیرۆز و ناپاک لە گفتوگۆیەکدا سازکردنی: سەردەم لە ماوەی ڕابردوودا کتێبی (خۆشەوسیتی پیرۆز و ناپاک لە ژیانی فرێدا کالۆ) چاپ و بڵاوکرایەوە، ئەم کتێبە (کلۆدیا شیفەر) نووسیویەتی و لە لایەن وەرگێڕ و شێوەکار (شارا ڕەشید) بە شێوەیەکی جوان و سەرنجڕاکێش وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی کوردی و لە بڵاوکراوەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەمە، خاتوو شارا […]
دەربارەی لە بازنەوە بەرەو ئاسۆ چەند وتاریکی فیکری و ئەدەبی ڕانانی: سەردەم یەکێکی دیکە لە کتێبە دانسقە و تازەچاپکراوەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، بریتییە لە کتێبی (لە بازنەوە بەرەو ئاسۆ) ئەم کتێبە لە کۆمەڵێک وتاری فیکری و ئەدەبی پێک هاتووە و کراوە بە دوو بەشەوە، بەشی یەکەم وتارە فیکرییەکانن لەمەڕ هەندێک چەمک و بابەتی […]
دەقی کۆن و دڵنشین خستنەڕووی: “زانست و فەلسەفە ڤیداییەکان” بەختیار حەمەسوور ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست وەک کانگای ئایینە ئاسمانیی و دنیاییەکان، شوێنێک کە بەردەوام ئایینی تێدا دروست بووە و بووە بە ئیلهام و پەنایەکی ڕۆحی و دەروونی بۆ تاکەکان و کۆمەڵگە، کاتێک ئینسان دەگەڕێتەوە بۆ مێژووی ئایین لەم ناوچەیەدا تووشی سەرسامی و حەپەسانێکی زۆر […]
هەناسە فەلسەفییەکان ئاوات ئەحمەد سوڵتان دەینووسێت ١٣ فرۆشیارانی دانایی سەرنجێکی خێرا لە سۆفیستەکانی یۆنان سەیری وشەی سۆفیستت کردووە؟ ئەم وشەیە بەدحاڵیبوونێکی زۆری تێدایە؛ ئەگەر بە کەسێک بڵێیت “تۆ سۆفیستیت!” واتە تۆ مەبەستت لەوەیە، کەسێکی فریودەرە، بە ئەنقەست ئەرگومێنتەکان بەجۆرێک بەکاردەهێنێت کە بگەنە دەرەنجامی ناکۆک لەگەڵ پێشەکییەکانداو وەهاشیان نمایش دەکات کە هیچ ناکۆکییەک لەئارادانیە. لەم ڕووەوە […]
ئێمه له‌سه‌ر لێواری سێیه‌م سه‌رده‌می زێڕیندا راوه‌ستاوین سیماكانی له ئاسۆوه وا ده‌رده‌كه‌وێت و شه‌پۆلی فێنده‌مێنیتاڵیزم ئه‌مڕۆبێت یان سبه‌ی پاشه‌كشه ده‌كات. هاشم ساڵح له عه‌ره‌بییه‌وه هه‌ورامان وریا قانع ناوه‌رۆكی كتێبه‌كانی مێژوو، شتێكی ئاوامان پێده‌ڵن: له ناوه‌ڕاستی سه‌ده‌ی هه‌شته‌می زاینیدا، شه‌ڕێكی گه‌وره‌ی ناوخۆیی روویداوه و بووه‌ته هۆی ناسه‌قامگیری جیهانی عه‌ره‌بی. له‌و كاته‌دا عه‌باسییه‌كان به‌سه‌ر ئه‌مه‌وییه‌كاندا سه‌ركه‌وتن و […]
هەناسە فەلسەفییەکان ئاوات ئەحمەد سوڵتان دەینوسێت ١٢ ئەفلاتون و ژیانی چاک یەکێک لەو چەمکانەی ئەفلاتون زۆر خۆی پێوە خەریک کردوون و ژمارەیەکی بەرچاو لە دایالۆگەکانی خۆی بۆ تەرخانکردوون، پرسی ژیانی چاکە. ئەمە پرسیاری سەرەکیی فەلسەفاندنە، هەم لەدیدی خۆی و هەم لە دیدی سۆکراتەوە. لە تێڕوانین ئەفلاتووندا، مرۆڤەکان بە سروشتی خۆیان حەزیان لە چاکە […]
ئەدیبان و دنیای سیاسەت خستنەڕووی: “سیاسەت بە هەڵەیدا بردین” خوێندنەوەی: بەختیار حەمەسوور گفتوگۆ و مشتومڕی ئەدەبی، هەمیشە یارمەتیدەرە بۆ ئاشنابوونمان بە بیر و بۆچوون و دنیابینیی نووسەران، چونکە لەو دیمانانەدا نووسەر ڕاستەخۆ و دوور لە خۆسانسۆرکردن لە خۆی و دنیاکەی دەدوێ، لەو بابەت، دیاردە و نووسەر و کتێبانەی بۆی جێی سەرسامی بوون و […]
نووسینی ئۆتۆماتیکی لە شیعری نوێی کوردیدا هەرێم عوسمان لە پانتایی ڕۆشنبیریی کورددا ناوەندە ئەکادیمی‌و دەزگا ڕۆشنبیرییەکانی دەرەوەی ئەکادیمیا لێکدابڕاون، لەبری پرد، دیواری ئەستووریان لەنێواندایە، ئەمەش گرفتێکی گەورەی بەردەم پێشخستنی کۆمەڵی کوردەوارییە. دابڕانەکە بەجۆرێکە زۆرکات کارایانی هەردوولا بەزمانێکی توند لەسەر یەکدی دەنووسن، دان بەیەکدیدا نانێن، ئاگاییشیان لەبەرهەمەکانی یەکدی کەمە. نووسین لەبارەی نامە ئەکادیمییەکان هەوڵێکی بچووکە بۆ […]
باوک وەک نوێنەری داماویی خستنەڕووی “دیمەنێک لە پردەکەوە” بەختیار حەمەسوور ئەمریکا شاری ڕووداوە سەیر و ئاڵۆزەکان بووە، لەو کاتەوە کە کریستۆڤەر کۆڵۆمبۆس ئەم خاکەی کەشف و دۆزییەوە، کە بنەچەکەی سوورپێستەکان لەسەری دەژیان و هەبوون، لەو کاتەوە هەدای نەداوە و بەشێکی بەرچاو لە ڕووداوەکانی جیهان، لەو خاکەوە سەرچاوەیان گرتووە. ئەمەریکا بە خەونێکەوە، کە خەونی […]
نووسه‌ران په‌یامنێری جه‌نگ بوون حه‌سونه ئه‌لمسباحی له عه‌ره‌بییه‌وه: باوكی ڕه‌هه‌ند ڕۆشتنیان بۆ به‌ره‌كانی شه‌ڕ هه‌ڵبژارد، تا له نزیكه‌وه ڕووداوه‌كان و ڕاستییه‌كان به چاوی خۆیان ببینن و تێیدا بژین. ئیێمه ده‌زانین ئێستا و پێشتریش، جه‌نگ ئیلهامی به نووسەران و شاعیران به‌خشیوه و له هه‌مو قۆناغه‌كانی مێژووی مرۆڤایه‌تی، چیرۆكی جه‌نگه‌كان، ئاماده‌ییه‌كی به‌هێزی هه‌بووه. یه‌كه‌مین كه‌س بایه‌خی به‌م […]
جوان؛ هێندەی ئەڤینی کیژانی گوند خوێندنەوەی چیرۆکی “ئابی و ئەوینەکەی” بەختیار حەمەسوور کۆمەڵەچیرۆکی “لەگەڵ باراندا ببارێ” هەڵبژاردەیەکی چەند چیرۆکێکی هاوچەرخی فارسییە، وەرگێڕی بە سەلیقە و پەیڤشیرین، خالید فاتیحی ڕاستەوخۆ لە زمانی فارسییەوە کردوونی بە کوردی و دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم لە ساڵی ٢٠٢٣دا چاپ و بڵاوی کردووەتەوە. کتێبەکە لە هەشت چیرۆک پێک […]
لە دەفتەری فەلسەفەوە ئاوات ئەحمەد سوڵتان دەینوسێت (١١) تا کەی لەوێدا دەژیت؟ ساتێک لەناو ئەشکەوتەکەی ئەفلاتوندا ناو ئەشکەوت لێرەدا، ئەو چیرۆکە بەسەر دەکەمەوە کە ئەفلاتون لە سەرەتای کتێبی حەوتەمی کۆماردا (514a-520a) باسی کردووە؛ ئەوەش بەراورد دەکەم بە ژیانی هاوچەرخی تاکی مرۆڤ و بە ڕاناوی کەسی دووهەمی تاک (تۆ) قسەی لەگەڵ دەکەم. ئەم چیرۆکە یەکێکە لە […]
لە دەفتەری فەلسەفەوە ئاوات ئەحمەد سوڵتان دەینوسێت (١٠) تووڕەیی ئەکیلیس دەستەواژەی ‘تووڕەیی ئەکیلیس’ ئاماژەیە بۆ بیرۆکەی سەرەکی ناو داستانی ‘ئیلیاد’ی هۆمیرۆس. ئەکیلیس پاڵەوانی جەنگی ‘ترۆی’یە هێزێکی ئەفسانەیی هەیەو زۆر دلێر و زۆریش شارەزای هونەرەکانی جەنگە. چیرۆکەکە لەوێوە دەستپێدەکات کە ئاگامەمنونی سەرکردەی هێزەکانی ئەسینا کە گەمارۆی شاری ؛ترۆی’یان داوە، سووکایەتی بە ئەکیلیس دەکات و ئەویش لە […]
تیۆرەکانی کولتوور لە سەدەی بیستەمدا ڕانانی: سەردەم یەکێکی دیکە لە کتێبە ناوازەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، لە بواری توێژینەوەی فەلسەفیدا، بریتییە لە کتێبی (تیۆرەکانی کولتوور لە سەدەی بیستەمدا) ڕووناکبیر و بیرمەندی گەورەی عەرەب (د. حسێن بەشیرییە) نووسیویەتی و لە لایەن نووسەر و ڕووناکبیر و وەرگێر (د. مەنسوور تەیفوری) بە شێوەیەکی جوان و سەرنجڕاکێش، وەرگێڕدراوەتە […]
پیتەر بروک بە گیڕانەوەی دانا ڕەئووف خستنەڕووی: “پانتایی بۆش و دەروازەیەک بۆ شانۆیەکی جودا” خوێندنەوەی: بەختیار حەمەسوور ناساندنی ئەزموونە گرنگ و بنچینەییەکانی بواری ئەدەبیات و هونەر، یەک لەو خاڵە جەوهەریانەیە کە دەتوانێت یارمەتیدەرێکی باش بێت بۆ دنیای ئێمە، بە تایبەت لە بواری شانۆدا، کە ڕەنگە بەراورد بە ژانرەکانی دیکە، کێڵگەیەک بێت کەمتر کاری […]
مۆسكۆ نووسه‌رێكی ناوداری ڕووسیا به “تیرۆریست” و “تووندڕه‌و” ناوده‌بات ئاماده‌كردنی: باوكی ڕه‌هه‌ند رۆژی ، 19 كانوونی یه‌كه‌می 2023، له وه‌زاره‌تی به‌رگری ڕووسیا، له به‌رده‌م ژماره‌یه‌ك جه‌نه‌ڕاڵ و به‌رپرسی باڵادا، ڤلادیمێر پوتین، ستایشی “یه‌كڕیزی كۆمه‌ڵگا”ی كرد بۆ پشتگیری و راوه‌ستانیان له پشت ئه‌و هێزانه‌ی له ئۆكرانیا ده‌جه‌نگن. به‌ڵام پێناچێت ئه‌و یه‌ك ڕیزییه، وه‌ك پێویست بێت. چونكه […]
سەبارەت بە دێڕی نێو نامەکان خستنەڕووی: “نامەکان” خوێندنەوەی: سەردەم “نامەکان” کتێبێکی شاعیر جەمال شارباژێڕییە، کە لە لایەن دەزگای چاپ و پەخشی سەردەمەوە لە ساڵی ٢٠١٣دا و لە دووتوێی ٣٢٤ لاپەڕەدا چاپ و بڵاو کراوەتەوە. ئەم کتێبە لە کۆمەڵێک لایەنەوە گرنگی و بایەخی خۆی هەیە و لەم خستنەڕووەدا هەوڵ دەدەین سەبارەت بە ناوەڕۆکی کتێبەکە بەرچاوڕوونی بخەینە […]
گرنگیی موزیک لە ژیانی ڕۆژانەدا خستنەڕووی: “موزیک و گەشەپێدانی مرۆیی” خوێندنەوەی: سەردەم گومان لەوەدا نییە کە یەکێک لە پایە گرنگەکانی هونەر موزیکە، موزیک وێڕای ئەوەی دەتوانێت هەستی جوانیناسانەمان بجووڵێنێت و بەرەو ئەو دنیا ئەفسووناوییەی خۆ بەکێشمان بکات، هاوکات دەتوانێت چێژێکی تایبەتییش ببەخشێت پێمان و یارمەتیدەرمان بێت لە گۆڕینی دۆخی دەروونیمان بۆ ناخ و […]
لە دەفتەری فەلسەفەوە ئاوات ئەحمەد سوڵتان دەینوسێت (٩) نەبوون ڕۆژێکیان لەکاتی خەریکی ئامادەکردنی وتارێک بووم بۆ هەفتەنامەی (صباح کوردستان)، ڤینۆسی کچم هاتە ژوورەکەم‌و پرسی: نەبوون چیە؟ ئەم وشەیەت لەکوێ بینیوە؟ لە قوتابخانە کچێکی هاوڕێم کتێبێکی پێبوو ناونیشانەکەی (بوون و نەبوون) بوو. کەمێک بیرم کردەوەو بەلامەوە سەیر بوو قوتابییەکی قۆناغی ئامادەیی کتێبەکەی سارتەر لەگەل خۆی بباتە […]
شانۆنامەی سوکرات ڕانانی: سەردەم یەکێکی تر لە کتێبە شانۆییە تازە چاپکراوەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، بریتییە لە شانۆنامە بەناوبانگەکەی نووسەر و فەیلەسووف و مێژوونووسی فەرەنسی (ڤۆڵتێر) کە لەبارەی دادگایی کردنەکەی سوکراتی گەورە فەیلەسووفەوە نووسیویەتی، ئەم کتێبە لە لایەن نووسەر و وەرگێڕ (ئاوات ئەحمەد سوڵتان) بە شێوەیەکی جوان و سەرنجڕاکێش وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی کوردی و […]
چیرۆكی ئه‌و كچه ئه‌فغانییه‌ی له ترسی تالیبان خۆی كردبوو به كوڕ “باوكم بۆ ماوه‌ی ده ساڵ جلی كوڕانه‌ی له‌به‌ركردم تاكو به ئازادی بژیم” نیلۆڤه‌ر ئه‌یوبی، كچێكی ئه‌فغانییه، له ئێستادا ته‌مه‌نی 23 ساڵه و له وڵاتی پۆڵه‌نده ده‌ژی، ئه‌و ئاوا به‌سه‌رهاتی چیرۆكی ژیانی خۆی ده‌گێڕێته‌وه: ته‌مه‌نی ته‌نها چوار ساڵ بووه، له شه‌قام و كۆڵانه‌كانی شاری قه‌ندوز، […]
ڕۆمانی قاچار قوچار و چەند پرسیارێک جەبار سابیر: ئەم ڕۆمانە وەک تەکنیک زۆر گرنگە سازکردنی: سەردەم لە ماوەی ڕابردوودا دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، ڕۆمانێکی جوانی هیندی بە ناوی (قاچار قوچار) چاپ و بڵاوکردەوە، ئەم ڕۆمانە (ڤیڤیک شانبهاگ) نووسیویەتی و لە لایەن (جەبار سابیر)ەوە، بە شێوەیەکی جوان و سەرنجڕاکێش، وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی کوردی و ئێستا […]
گەردەن زەردێ شتێک لە شیعر زیاتر ڕانانی: ئیدریس عەلی ئەرەستوو لە بەشێک لە شرۆڤەکانی خۆیدا لەمەڕ چییەتی شیعر و کاری شاعیر، پێی وایە کاری شاعیر ئەوە نییە کە ڕووداوەکان بە وردی بگێڕێتەوە، بەڵکو دەبێ بەو جۆرە کە لەوانەیە ڕووی دابێت، بیگوازێتەوە. ئەو ئاماژە بۆ ئەوەش دەکات کە جیاوازی شاعیر و مێژوونووس لەوەدا نییە کە […]
