ژیاننامه‌یه‌كی نوێی ژان ژاك ڕۆسۆ.. ڕۆمانه‌كه‌ی ئاشكرا ده‌كات

ژیاننامه‌یه‌كی نوێی ژان ژاك ڕۆسۆ.. ڕۆمانه‌كه‌ی ئاشكرا ده‌كات

ژیاننامه‌یه‌كی نوێی ژان ژاك ڕۆسۆ.. ڕۆمانه‌كه‌ی ئاشكرا ده‌كات نووسینی: هاشم ساڵح و له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌: باوكی پایان     دواجار ژیاننامه‌یه‌كی نوێی ژان ژاك ڕۆسۆ بڵاوبوه‌وه‌، نووسه‌ره‌كه‌ی ڕیمۆن ترۆسۆن-ه‌، كه‌ یه‌كێكه‌ له‌ پسپۆڕه‌ گه‌وره‌كانی سه‌رده‌می رۆشنگه‌ری، له‌ زانكۆی برۆكسلی ئازاد مامۆستای ئه‌ده‌بیاتی فه‌ره‌نسییه‌، ئه‌ندامی “ئه‌كادیمیای شاهانه‌ی به‌لجیكایه‌”. كتێبه‌كانی ده‌رباره‌ی فه‌یله‌سوفانی ڕۆشنگه‌ریی، بۆ هه‌مو توێژه‌رانی خۆرهه‌ڵات و […]

ژیاننامە لە ڕێی دیالۆگەوە  خوێندنەوەی “ئەڵماس و خۆڵەمێش؛ میخائیل باختین لە گفتوگۆیەکدا”

ژیاننامە لە ڕێی دیالۆگەوە خوێندنەوەی “ئەڵماس و خۆڵەمێش؛ میخائیل باختین لە گفتوگۆیەکدا”

ژیاننامە لە ڕێی دیالۆگەوە خوێندنەوەی “ئەڵماس و خۆڵەمێش؛ میخائیل باختین لە گفتوگۆیەکدا” بەختیار حەمەسوور هونەری گفتوگۆ یەکێکە لە هونەرە تایبەتەکان، کە کەسی پرسیارساز دەتوانێت نووسەر یان هونەرمەند بدوێنێت، بە جۆرێک کە بەشێکی بەرچاو لە دیدگا و ڕوانی ئەو کەسە بۆ نووسین و هونەرەکەی بزانین، هاوکات خودی گفتوگۆکەش بە ئاراستەیەکدا ببرێت کە شێوە بیرەوەریی و ژیاننامەیەک […]

تەنیایی وەک تێما  خوێندنەوەیەک بۆ ڕۆمانی “مەتەڵۆکەی تەنیایی”

تەنیایی وەک تێما خوێندنەوەیەک بۆ ڕۆمانی “مەتەڵۆکەی تەنیایی”

تەنیایی وەک تێما خوێندنەوەیەک بۆ ڕۆمانی “مەتەڵۆکەی تەنیایی” خوێندنەوەی: سەردەم ڕۆمان ئەو کەناڵ و ئیمکانە گرنگەیە کە دەتوانێت بچێتە دووتوێی پاژ و بڕگە جیاوازەکانی مرۆڤ و لەوێوە ببێتە دەرخەری ئەو دۆخانە و تایبەتمەندییەکانیان، کارێک کە ژانری ڕۆمان دەتوانێت بیکات، ڕەنگە بە زۆر ژانر و مژاری تر نەکرێ، ڕۆمان دەتوانێت ببێت بە پانتاییەک بۆ دەرخستنی خەمە […]

ڕامبۆ… گه‌وره‌ترین كوده‌تا به‌سه‌ر شیعری فه‌ره‌نسیدا

ڕامبۆ… گه‌وره‌ترین كوده‌تا به‌سه‌ر شیعری فه‌ره‌نسیدا

ڕامبۆ… گه‌وره‌ترین كوده‌تا به‌سه‌ر شیعری فه‌ره‌نسیدا ئه‌م هاوینه‌، چێژێكی زۆرم له‌ خوێندنه‌وه‌ی ژیاننامه‌ی ڕامبۆ وه‌رگرت كه‌ “جان جاك لۆڤریر”ی توێژه‌ر نووسیویه‌تی. ئه‌مه‌ قه‌به‌ترین ژیاننامه‌یه‌ تا ئێستا له‌سه‌ر ئه‌م شاعیره‌ نووسرابێت، چونكه‌ لاپه‌ڕه‌كانی زیاد له‌ هه‌زار و دوو سه‌د لاپه‌ڕه‌ی قه‌باره‌ گه‌وره‌یه‌! هه‌ر له‌ سه‌ره‌تاوه‌ مرۆڤ مافی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ ئه‌م پرسیاره‌ بكات: ئایا ده‌رباره‌ی ڕامبۆ، هیچ […]

گۆرانی بۆ خۆشەویستی و جوانی

گۆرانی بۆ خۆشەویستی و جوانی

گۆرانی بۆ خۆشەویستی و جوانی لەنگەرێک لە کەناری “سپیارەی سترانە ئاشقانەکانی ویلیام بلەیک” بەختیار حەمەسوور دەکرێت سەرەتا بەو پرسیارە گرنگە دەست پێ بکەین، کە ئاخۆ وەرگێڕانی شیعر لە زمانە جیاوازەکانەوە چەند گرنگە بۆ ئەدەبی کوردی و چەندیش دەتوانێت کاریگەریی لەسەر دنیابینیی نووسەر و شاعیری کورد دابنێت؟ بێگومان وەرگێڕان پڕۆسەیەکی هێجگار گرنگە و وەک دەڵێن پردی […]

قه‌یرانی نووسه‌رانی ئۆكرانیا و روسیا… ئایا ده‌كرێت له‌ زه‌مه‌نی جه‌نگدا دایه‌لۆگ  بكرێت؟

قه‌یرانی نووسه‌رانی ئۆكرانیا و روسیا… ئایا ده‌كرێت له‌ زه‌مه‌نی جه‌نگدا دایه‌لۆگ  بكرێت؟

قه‌یرانی  نووسه‌رانی ئۆكرانیا و روسیا… ئایا ده‌كرێت له‌ زه‌مه‌نی جه‌نگدا دایه‌لۆگ  بكرێت؟   ئایا ده‌كرێت له‌ نێوان نووسه‌رانی هه‌ردوو به‌ره‌ی جه‌نگ، دایه‌لۆگ و گفتوگۆ بێته‌ ئاراوه‌؟ ئه‌مه‌ ئه‌و پرسیاره‌ بوو، دواهه‌مین ڤیستیڤاڵ بۆ ئه‌ده‌بی جیهان هه‌ژاندی، ڤیستیڤاڵێك‌ یانه‌ی قه‌ڵه‌می ئه‌مریكی (PEN America) ڕێكیخستبوو. هه‌ژاندنه‌كه‌ ئه‌و كاته‌ ڕوویدا كه‌ ڕێكخراوه‌ ئه‌مریكییه‌كه‌، بۆ به‌شداریكردن له‌و ڤیستیڤاڵه‌ی ڕێكیخستبوو، […]

کنوت هامسوون و رۆمانى پان

کنوت هامسوون و رۆمانى پان

کنوت هامسوون و رۆمانى پان رانانی: ئاکۆ کەریم ماعروف   یانەى کتێبى نەرویجى ئاماژەى بۆ ئەوە کردووە (پان) لە میسۆلۆجیاى یۆنانیدا خوداوەندى کێوو دارستان و وروژاندنى ئارەزووە، ئەم خوداوەندە تەنیاو رەوەند بەنێو سرووشتى ئازاددا دەگەڕێ و بە تاسەوە لەنێو چیاو چۆڵ و دارستاندا برەو بە گیان و ئاوەزى خۆى دەدات و فلووت دژەنێت. ئەم خوداوەندە […]

ڕۆمانی تواوە  وەک یەکەمین ئەزموونی نووسەرێکی گەورە

ڕۆمانی تواوە وەک یەکەمین ئەزموونی نووسەرێکی گەورە

ڕۆمانی تواوە وەک یەکەمین ئەزموونی نووسەرێکی گەورە ڕانانی: ئیدریس عەلی ئەو ئەدەبەی بە قووڵی و چڕی، هونەریانە و بە تەکنیکی بەرز کار لەناو پنت و پانتایی ڕووبەرێکی فراوانی ژیانی کۆمەڵایەتی و واقیعدا دەکات، ئەدەبێکە توانای ئەوەی هەیە بە خێرایی بچێتە پێشەوە و زەمەن و سەردەمەکان بە ئاسانی ببڕێت، بێگومان لە دونیای ئەدەبیاتدا نموونەگەلێکی ئەوتۆ لەبەردەستدان […]

ئەمە لە دێرسیم ڕووی دا  کتێبێک لەبارەی چیرۆکە خوێناوییەکانەوە

ئەمە لە دێرسیم ڕووی دا کتێبێک لەبارەی چیرۆکە خوێناوییەکانەوە

ئەمە لە دێرسیم ڕووی دا کتێبێک لەبارەی چیرۆکە خوێناوییەکانەوە ڕانانی: ئیدریس عەلی   یەکێکی تر لە کتێبە باش و ناوازەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، بریتییە لە کتێبی (ئەمە لە دێرسیم ڕووی دا) بابەتی ئەم کتێبە مێژووییە و لە زاری قوربانییەکانەوە، چیرۆکی تراژیدی و مەرگەسات و قەتلوعامی خەڵکی سادە و سیڤلی دێرسیم دەگێڕێتەوە بە دەستی […]

دۆخی تەنگەژەی نووسین  خوێندنەوەی کتێبی تراژیدیای نووسەرانی ڕووس

دۆخی تەنگەژەی نووسین خوێندنەوەی کتێبی تراژیدیای نووسەرانی ڕووس

دۆخی تەنگەژەی نووسین خوێندنەوەی کتێبی “تراژیدیای نووسەرانی ڕووس”   بەختیار حەمەسوور     نووسین لە سەردەمی دەسەڵات و حزبی دیکتاتۆردا کارێکی مەترسیدارە، مەترسیدار تا ئەو ڕادەیەی کە دەکرێت گیانی لەپێناودا بسەنرێت، ئەم ئەزموونە بۆ ئێمە و دنیای ئێمە نامۆ نییە، ئێمە لەو چەشنە ئەزموونانەمان پێشتر کردووە و لەو پێناوەشدا نووسەرانمان وێڕای ئەوەی کە ژیانیان دووچاری […]

كۆندێرا مێژوو و فه‌لسه‌فه‌ و مۆسیقای تێكه‌ڵ به‌ ڕۆمانی خۆرئاوایی كرد.

كۆندێرا مێژوو و فه‌لسه‌فه‌ و مۆسیقای تێكه‌ڵ به‌ ڕۆمانی خۆرئاوایی كرد.

كۆچی دوایی كۆندێرا… مێژوو و فه‌لسه‌فه‌ و مۆسیقای تێكه‌ڵ به‌ ڕۆمانی خۆرئاوایی كرد. ئاماده‌كردنی: باوكی ڕه‌هه‌ند   ئێواره‌ی سێ شه‌ممه‌ی ڕابردوو، 11-7-2023، بۆ دواجار میلان كۆندێرا، له‌ ته‌مه‌نی 94 ساڵی و دوای ململانێیه‌كی توولانی له‌گه‌ڵ نه‌خۆشی، له‌تاراوگه‌ فه‌ره‌نسییه‌كه‌ی، ماڵئاوایی له‌ ژیان كرد. به‌مه‌ش جیهانی ئه‌ده‌ب، یه‌كێك له‌ ناوه‌ هه‌ره‌ دره‌وشاوه‌كانی خۆی  له‌ده‌ستدا. هه‌واڵی مردنه‌كه‌ی له‌ […]

ئەگەر دەتەوێت ڕۆمان بنووسیت…

ئەگەر دەتەوێت ڕۆمان بنووسیت…

ئەگەر دەتەوێت ڕۆمان بنووسیت هەڵسەنگاندنی کتێبی “ڕاز و ڕەمزەکانی ڕۆمان” خوێندنەوەی: سەردەم هیچ گومانێکی تێدا نییە کە ڕۆمان وەک ژانر، یەک لە کایە گرنگ و بایەخدارەکانی دنیای نووسین و ئەدەبیاتە، ئێمە لە ڕێگەی ڕۆمانەوە ئاشنای کولتوورە جیاوازەکان و سەرزەمینە دوورەکان دەبین، هەر لە ڕێگەی ڕۆمانەوەیە کە دەتوانین چیەتیی ئینسان و شوناسەکەی بناسینەوە، ئەمڕۆ ڕۆمان لە […]

بۆچی ئه‌لتۆسیر هاوسه‌ره‌كه‌ی خنكاند؟ ئه‌ی نیتچه‌ بۆچی شێت بوو؟

بۆچی ئه‌لتۆسیر هاوسه‌ره‌كه‌ی خنكاند؟ ئه‌ی نیتچه‌ بۆچی شێت بوو؟

بۆچی ئه‌لتۆسیر هاوسه‌ره‌كه‌ی خنكاند؟ ئه‌ی نیتچه‌ بۆچی شێت بوو؟ فه‌یله‌سوفان و داڕمانه‌ ناوه‌كییه‌كان هاشم ساڵح له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌: هه‌ورامان وریا قانع زۆرن ئه‌و نووسه‌رانه‌ی یا ئه‌وه‌تا شێت بوون یان ئازاریان چه‌شتووه‌ یاخود خۆیان كوشتووه‌. ده‌كرێت له‌و نووسه‌رانه‌ ناوی ئه‌مانه‌ بهێنین: ڤێرجینیا ۆڵڤ، ستیڤان زڤاینگ، پۆل ڤێرلین، دۆستۆیڤیسكی، بۆدلێر، گی دی موپاسان، ئه‌دگار ئالان پۆ، كافكا، ئارنست […]

دەربارەی کتێبی مرۆڤ لەبەردەم تاقیکردنەوەدا

دەربارەی کتێبی مرۆڤ لەبەردەم تاقیکردنەوەدا

دەربارەی کتێبی مرۆڤ لەبەردەم تاقیکردنەوەدا بەناوەندیبوونی مرۆڤ و هاوسەنگیی بنیادنەرانە ڕانانی: سەردەم یەکێکی تر لە کتێبە باش و ناوازەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، بریتییە لە کتێبی (مرۆڤ لەبەردەم تاقیکردنەوەدا) بابەتی ئەم کتێبە فەلسەفییە، بیرمەند و فەیلەسووفی عەرەب (عەلی حەرب) نووسیویەتی، لە لایەن نووسەر و وەرگێڕ (هەڵکەوت عەبدوڵڵا)وە، بە شێوەیەکی جوان و سەرنجڕاکێش، وەرگێڕدراوەتە سەر […]

دەربارەی كتێبی بابە تیرۆریزم چییە؟

دەربارەی كتێبی بابە تیرۆریزم چییە؟

کتێبێک بۆ تێگەیشتن لە تیرۆریزم. دەربارەی كتێبی بابە تیرۆریزم چییە؟ تاهیر بن جەللون وەرگێڕانی: ئازاد بەرزنجی ڕانانی: حسێن لەتیف چاپ و بڵاوكردنەوەی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم هەر کاتێک کۆمەڵگەی فەرەنسی تووشی قەیران ببێت، ئەوا هاوڵاتیانی فەرەنسا دەگەڕێنەوە بۆ سەرخوێندنەوەی دەقە مەزنەکانی ڤۆڵتێر و مۆنتیسکۆ و ڕۆسۆ. لەسەروەختی ڕووداوی تیرۆرکردنی ڕۆژنامەنووسانی ڕۆژنامەی شارلی ئیپیدۆ، گەڕانەوە […]

دەنگە شیعرییەکانی پاش ڕاپەڕین

دەنگە شیعرییەکانی پاش ڕاپەڕین

دەنگە شیعرییەکانی پاش ڕاپەڕین خوێندنەوەی: سەردەم کتێبی “شیعری دوای ڕاپەڕین” کتێبێکی گرنگ و وردی شاعیر و نووسەر و وەرگێڕ ئەحمەدی مەلایە، ئەم کتێبە پێکهاتووە لە کۆمەڵێک وتار، تێکڕای وتارەکان دوان و باری سەرنجن دەربارەی شیعری کۆمەڵێک شاعیر، کە نووسەر بە نەوەی پاش ڕاپەڕین ناوی بردوون. کتێبەکە هەوڵێکی جددییە بۆ خوێندنەوە و شرۆڤەی چەند دەنگێکی شیعری […]

ئاوڕێک لە “کۆلارەی ڕەنگاوڕەنگ”ی حەمەفەریق حەسەن

ئاوڕێک لە “کۆلارەی ڕەنگاوڕەنگ”ی حەمەفەریق حەسەن

ڕۆحی کۆلارەیەکی ڕەنگاوڕەنگ ئاوڕێک لە “کۆلارەی ڕەنگاوڕەنگ”ی حەمەفەریق حەسەن بەختیار حەمەسوور هەندێک نووسەرمان هەن کە چەند دەیەیە لەگەڵمان هاتوون و بە نووسین و کتێب و ئامادەبوونیان لە چالاکییە ئەدەبی و فەرهەنگییەکاندا لەگەڵمان هاوهەنگاو و هاوسەردەمن، بەوەش نا کە تەنیا بنووسن و ئامادە بن، بەڵکو هەم باش دەنووسن و هەم ئامادەبوونیشیان گوڕ و تینێکە بۆ ناوەندە […]

لۆك ڤێری فه‌یله‌سوف ده‌پرسێت: كوا داڕمانی فه‌ره‌نسی؟

لۆك ڤێری فه‌یله‌سوف ده‌پرسێت: كوا داڕمانی فه‌ره‌نسی؟

لۆك ڤێری فه‌یله‌سوف ده‌پرسێت: كوا داڕمانی فه‌ره‌نسی؟ و‌ڵاتانی جیهانی سێیه‌م، به‌ ئه‌وروپای پێش دوو یان سێ سه‌ده‌ له‌مه‌وبه‌ر به‌راورد بكه‌ن، نه‌ك ئه‌وروپای ئێستا. پاریس: هاشم ساڵح له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌: هه‌ورامان وریا قانع لۆك ڤێری چیتر پێویستی به‌ ناساندن نییه‌، ئه‌و له‌ ئێستادا یه‌كێكه‌ له‌ گرنگترین و ده‌گمه‌نترین فه‌یله‌سوفه‌كانی فه‌ره‌نسا. یه‌كێك له‌ دوا بڵاوكراوه‌كانی كتێبێكی قه‌به‌ی زه‌به‌لاح […]

گه‌ڕانێك به‌ پێشانگای كتێب له‌ شاری ڕیبات

گه‌ڕانێك به‌ پێشانگای كتێب له‌ شاری ڕیبات

كڕینی ژماره‌یه‌ك كتێبی به‌هاداری تازه‌ی فه‌ره‌نسی. گه‌ڕانێك به‌ پێشانگای كتێب له‌ شاری ڕیبات هاشم ساڵح و له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌: هه‌ورامان وریا قانع   سێ ساڵه‌ له‌ ماڵه‌كه‌م، خه‌ریكه‌ ده‌ڵێم له‌ كولانه‌كه‌م،  نه‌هاتوومه‌ته‌ ده‌ره‌وه‌، ته‌نها دوو جار نه‌بێت: جاری یه‌كه‌م له‌ مانگی ئازاری ڕابردوو بوو، كاتێك له‌ پێشه‌نگا جوانه‌كه‌ی كتێب، له‌ شاری شارستانییه‌تی دێرین هه‌ولێر ئاماده‌بووم. جاری […]

ئەو مامۆستایانەی منداڵان خۆشیان دەوێن

ئەو مامۆستایانەی منداڵان خۆشیان دەوێن

ئەو مامۆستایانەی منداڵان خۆشیان دەوێن   خویندنەوەی: سەردەم     “بارانی ڕەنگاوڕەنگ” ئەو کتێبەیە کە کۆی بەرهەمەکانی مامۆستا فەرەیدوون عەلی ئەمین”ی تێدا کۆ کراوەتەوە، ئەم بەرهەمە هەوڵی هەریەک لە “کاوە ئەحمەد میرزا” و “سەلام مستەفا”یە، کە وێڕای کۆکردنەوەی سەرجەم بەرهەمەکانی مامۆستا فەرەیدوون عەلی ئەمین، هاوکات کاری ساغکردنەوە و ئامادەکردنیشیان بۆ کردووە. ئەم کتێبە لە ٤٢٥ […]

دەربارەی کتێبی وێنەی جووڵاو

دەربارەی کتێبی وێنەی جووڵاو

دەربارەی کتێبی وێنەی جووڵاو ڕانانی: سەردەم یەکێکی تر لە کتێبە باش و ناوازەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، بریتییە لە کتێبی (وێنەی جووڵاو) بابەتی ئەم کتێبە توێژینەوەیە سەبارەت بە سینەما و لە لایەن د. دڵشاد مستەفا، نووسراوە. بابەتەکانی نێو دووتوێی ئەم کتێبە بریتین لە: وێنەی جووڵاو وەک هێزێکی بەهەژموون لە دنیای ئێمەدا، یادەوەریی برین هەوڵێک […]

چاوپێكه‌وتن له‌گه‌ڵ منیر ئه‌لمه‌لائیكه‌

چاوپێكه‌وتن له‌گه‌ڵ منیر ئه‌لمه‌لائیكه‌

چاوپێكه‌وتن له‌گه‌ڵ منیر ئه‌لمه‌لائیكه‌ منیر ئه‌لمه‌لائیكه‌: نازك ئه‌لمه‌لائیكه‌ سمفۆنیایه‌كی مۆسیقی بوو، زایه‌ڵه‌ی له‌ هه‌مو شوێنێكی ماڵه‌كه‌مان ده‌نگی ده‌دایه‌وه‌. دوبه‌ی: سازدانی چاوپێكه‌وتنه‌كه‌ شاكر نوری و له‌ عه‌ره‌بییه‌وه‌: باوكی ڕه‌هه‌ند   ته‌نها رێكه‌وت هه‌نگاوه‌كانی منی به‌ره‌و شوقه‌كه‌ی مونیر ئه‌لمه‌لائیكه‌ برد كه‌ ده‌كه‌وێته‌ ناوچه‌ی گاردیان له‌ دوبه‌ی. مونیر خاڵی گه‌وره‌ی نازك ئه‌لمه‌لائیكه‌ی شاعیره‌ كه‌ له‌م ڕۆژانه‌دا، یادی سه‌د […]

کوڕەکەچەڵ لە فۆلکلۆری کوردیدا

کوڕەکەچەڵ لە فۆلکلۆری کوردیدا

کوڕەکەچەڵ لە فۆلکلۆری کوردیدا ڕانانی: سەردەم بێگومان هاوشێوەی میللەتان، کوردیش خاوەنی یەکێک لە دێرینترین و مێژوویی ترین ئەدەبە، کە ئەویش ئەدەبی فۆلکلۆرییە، چ بە شێوەی نووسراو، یاخود گێڕانەوە زارەکییەکان کە دەماودەم بۆ قۆناغ و سەردەم و ڕۆژگاری نوێ، لە لایەن پیرمێرد و پیرەژنانەوە، بۆ نەوەکانیان گوازتووەتەوە، ئەوەی لەو چیرۆکە فۆلکلۆرییانەدا دەیانبیستین و دەیانخوێنینەوە، بریتین لە […]

پرسی پەروەردە و پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان

پرسی پەروەردە و پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان

پرسی پەروەردە و پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان ڕانانی: سەردەم یەکێکی تر لە کتێبە باش و جیاوازەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، بریتییە لە کتێبی (پرسی پەروەردە و پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان) کە لە لایەن (هۆمەر قەرەداغی)یەوە نووسراوە، نووسەری ئەم کتێبە لە ڕابردووشدا کۆمەڵێک کتێبی دیکەی لەمەڕ پرسی پەروەردە چاپ کردووە و خاوەنی ئاگایی و هۆشیارییەکی فراوانە لەو بارەوە، هاوکات […]