ن: ئارێز موحەمەدی ڕۆمانی “سەما کردن لە نێو ئاگردا، هەستانەوە لە نێو خۆڵەمێشدا” بەرهەمی بەڕێز ژنە نووسەر عیسمەت سۆفیە یە کە بە زمانی ئینگلیزیی نووسراوە و لەلایەن بەڕێز عەلی عوسمان یاقوب لە زمانی ئینگلیزییەوە وەرگێڕدراوەتەوە بۆ سەر زمانی کوردی-سۆرانی. ماندوو نەبوونی و دەستخۆشی بۆ هەردوولا. ئەم ڕۆمانە بەرهەمێکی ڕیالیستییە کە لە چوارچێوەی ئەدەبی […]
خستنەڕووی کتێبی “ئەدەبی ڕووسی” بەختیار حەمەسوور سەباح ئیسماعیل یەک لەو وەرگێڕانەیە کە کارەکانی بەرچاو و دیارن، لە ڕەوتی پڕۆژەی وەرگێڕانیدا، هەڵبەت لە زمانی عەرەبییەوە بۆ کوردی، چەندان کتێبی وەرگێڕاون کە لەناو ڕەفەی کتێبخانەی کوردیدا جێی شیاو و شایستەی خۆیان گرتووە. لەگەڵ ئەوەدا ئەم وەرگێڕە بە سەلیقە و پڕکارە لە کارەکانیدا زۆرترین ژانرێک کە […]
هاشم ساڵح و له عهرهبییهوه: باوكی ڕهههند له ئێستادا ئهندرێ كۆنت سپینڤێل، به یهكێك له فهیلهسوفه گهورهكانی فهرهنسا دادهنرێت. ئهو له زانكۆی سۆربۆن مامۆستا بووه، ههروهها له گرنگترین زانكۆكانی ئهوروپا و جیهان، وانهبێژێكی دیار و بهناوبانگ بوو. ههندێك له كتێبهكانی، له كتێبخانهكانی فهرهنسادا، سهركهوتنێكی جهماوهری گهورهیان بهدهستهێناوه. ئهمهش شتێكی سهرسوڕهێنهره، چونكه كتێبه فهلسهفییهكان، زۆرجار قورس […]
ئامادهكردنی سهردهم لهمڕۆدا دنیای دیجیتاڵ و تۆڕه كۆمهڵایهتییهكان، بوونهته سهكۆیهك بۆ چهندین نووسهری هاوچهرخ، تا لهو ڕێگایهوه بهرههمهكانیان به ئاسانی بڵاوبكهنهوه و ناوبانگ پهیدا بكهن. لهوانه “سارا جهی ماس Sarah J. Maas)) نووسهری زنجیرهی “دادگای عهرش و گوڵ”، ئهم نووسهره یهكێكه لهو نووسهرانهی بۆ گهیاندنی بهرههمهكانی به خوێنهرێكی زۆر لهسهرتاسهری جیهاندا، سودێكی گهورهی له تۆڕه […]
ئامادهكردنی سهردهم ئەمڕۆ سێ شهممه 11ی شوباتی 2025، وا بڕیاره سهلمان ڕوشدی له دادگا، چاوی بهو كهسه دهكهوێت كه پێش نزیكهی سێ ساڵ لهمهوبهر، به چهقۆ پهلاماری دا و بووه هۆی برینداربوونی و لهدهستدانی چاوێكی. له ئێستادا ڕوشدی تهمهنی 77 ساڵه، ئێوارهی 12ی ئابی ساڵی 2022، لهلایهن كهسێكهوه زیاد له ده چهقۆی لێدرا و بووه […]
هاشم ساڵح له عهرهبییهوه باوكی ڕوههند با لێرهدا قسه لهسهر سێ كهسایهتی گهوره بكهین، سێ كهسایهتی ڕهوتی مێژووی مرۆڤایهتیان گۆڕی. یهكهم ڕیفۆرمخوازی بهناوبانگی ئهڵمانیا مارتن لۆسهر كه عهرشی پاپاویهتی ههژاند و ئاینی مهسیحی له ههمو ئهو خڵتهیه پاككردهوه كه پێییهوه نووسابوو و ناوبانگی ئاینهكهی لهكهدار كردبوو. دووهم ڕێنییه دیكارت بهناوبانگترین فهیلهسوف له مێژووی فهرهنسا. سێیهم […]
هاشم ساڵح و له عهرهبییهوه: ههورامان وریا قانع ڕهنگه سلێمان بهشیر دهیان، لهم سهردهمهدا گرنگترین ڕۆشنبیری وڵاتی سینگال بێت. ههر چۆنێك بێت ئهو له ئێستادا یهكێكه له فهیلهسوفه ناوازه و دهگمهنهكانی ئیسلام و ساڵی 1955 لهدایكبووه. ههنووكه له زانكۆی كۆلۆمبیا له نیۆیۆرك، مامۆستای زمانی فهرهنسی و فهلسهفهی ئیسلامییه، پێشتر بۆ ماوهی چهندین ساڵی بهردهوام، ڕاوێژكاری […]
شیعری: یۆسیف برۆدسکی و لە ڕووسییەوە: شیروان مەحموود محەمەد تەنیا خۆڵەمێش دەزانێ بوون بە قەقنەس یانی چی منیش، نزیکبینانە، بۆپێشەوە دەڕوانم و پێتان دەڵێم: با، گشت شتێک، لە گەڵ خۆیدا نابات، ئەو گسکە پانەی کۆڵان دەماڵێت، هەموو شتێک لوول نادات. ئێمە وەک ئاغزەجگەرەیەکی پلیشاوە، وەک تفێک لەژێر کورسییەکدا، کە گۆشەکەی ڕێگە بە ڕووناکیی نادات، دزەی […]
وهرگێڕان و ئامادهكردنی: باوكی ڕهههند لهمڕۆدا و له سهردهمی ئینتهرنێت و زیرهكی دهستكرد و له ئهنجامی گهشهكردنی كۆمهڵگاكان و گۆڕانكارییه خێراكاندا، دایكان و باوكان و لهگهڵیدا بهخێوكاران و مامۆستایان، له پهروهردهكردنی منداڵ و قوتابییهكاندا، روبهرووی زهحمهتی و ئالهنگاری گهوره دهبنهوه و ئالهنگارییهكانیش، پێویستیان به ستراتیژی پهروهردهیی نوێ ههیه كه گونجاوبێت لهگهڵ پێداویستییهكانی سهردهمهكهدا، لهوانهش باشتركردنی […]
بتپهرستی سهمیر عهتاڵڵا ئامادەکردنی: سەردەم له نێوان ڕووخانی ههردوو ڕژێمی سهدام حسێن له عێراق و ڕژێمی حافز ئهسهد له سوریا، یهك دیمهنی هاوبهش ههبوو، ئهو دیمهنه هاوبهشه بریتییه له خۆشحاڵی جهماوهر كاتێك پهیكهری دامهزرێنهریان ڕووخاند و فڕێیاندانه سهر زهوی. جاری یهكهم پهیكهرهكهی سهدام ڕووخێنرا و جاری دووهم پهیكهرهكهی حافز ئهسهد، نهك بهشاری كوڕی. چونكه بهشار […]
وهرگێڕان و ئامادهكردنی: باوكی ڕهههند دوای نزیكهی شهش دهیه، له چاوتروكانێكدا، ڕژێمی باوك و كوڕ ڕووخا و دهسهڵاتیان لێ وهرگیرایهوه، گۆڕی باوكهكه سووتێنرا و كوڕهكهشی به ههڵهداوان ڕایكرد و عهیامێكی دوور و درێژی له خۆشگوزهرانی و ڕهفاهییهت بهجێهێشت و له ئێستادا، وهك پهناههندهیهك، له شوێنێكی نادیاری ڕوسیا دهژی، ڕهنگه ههر لهوێ و له غهریبایهتی سهربنێتهوه […]
خستنەڕووی کتێبی “مۆدێرنیزم” خوێندنەوەی: سەردەم یەکێک لە پرسە سەرەکییەکانی ئەدەبیات و هونەر، دەرکەوتنی یەکەم چرکەساتی سەروسەکوتی مۆدێرنیزمە، ئەو قۆناغەی کە دەبێتە بەرمەبنای ڕووبەرێکی فراوان لە ئەدەب و هونەر بە سەرجەم لق و ژانر و بەشەکانییەوە. بێگومان لەو بوارەدا چەندان لیکۆڵینەوەی هەمەلایەن کراون و نووسراون، کە تیایاندا هەوڵ دراوە هەریەکەو لە گۆشەنیگای خۆیەوە پرسی مۆدێرنیزم لە […]
هاشم ساڵح له عهرهبییهوه: باوكی ڕهههند چهندین كتێب ههیه، له سهرهتای ئهم ساڵه تازه و موبارهكهدا، خهون به خوێندنهوهیان دهبینم. بهڵام لێرهدا و له نێو ئهو كتێبانهدا كه خهون به خوێندنهوهیان دهبینم، تهنها ئاماژه به دوو كتێبی بیرمهندی گهورهی جهزائیر “لاهوری عدهی” دهكهم. یهكهمیان كتێبی “ناسیۆنالیزمی عهرهبی ڕادیكاڵ و ئیسلامی سیاسی”، دووهمیان كتێبی “قهیرانی گوتاری […]
وەرگێڕانی لە فارسییەوە: عەزیز گەردی ١ پشتی چەماندەوە و لە کونی بچووکی بورجە بەرزەکەوە چاوی بڕییە دەرەوە و گوێی دایە گۆرانیی سەیروسەمەرەی ئەو پیرەمێردە نەناسەی بە تەنیشت کۆنەقەڵەدا ڕەت بوو و گۆرانیی دێرینی (باڵندەی بەیانی) دەچڕی. پیرەمێرد، وەکو هەمیشە دەنگی شەکەت و غەمگین و تێکەڵ بە پەشێوییەکی ناسک و لەرزۆک بوو، بەڵام هەر بەم جۆرەش […]
له جیهانی ئهدهبیاتدا، گومان لهوهدا نییه، ههمو نووسهرێك، سا شاعیر بێت یان ڕۆماننووس یا چیرۆكنووس یاخود نووسهری ههر ژانرێكی دیكهی ئهدهبی بێت، سهروهختێك كتێبێكی بڵاودهبێتهوه، حهز دهكات كتێبهكهی لهلایهن خوێنهرانهوه، پێشوازی باشی لێبكرێت و له پێشانگای كتێبدا، ببێته پڕفرۆشترین كتێبی ئهو ساڵه. نووسهران بهوه دڵخۆش دهبن كه دهبینن خوێنهران و ههوادارانی كتێب، گرنگی و بایهخ […]
شاعیری پاییزنشین ناساندنی ژمارەی نوێی “ڕۆڤار” تایبەت بە شاعیر: محەمەد عومەر عوسمان خوێندنەوەی: سەردەم ڕۆڤار بڵاوکراوەیەکی وەرزانەیە، هەر ژمارەی تایبەتە بە داهێنەرێکی کورد لە هەر بوارێکدا بێت، ئەم بڵاوکراوەیە دەتوانێت لە کۆمەڵێک لایەنەوە سوودبەخش و بەشدار بێت لە کایەی ڕۆشنبیریی کوردیدا، سەرەتا پەیوەندییەک دەسازێنێت لە نێوان خوێنەر و ئەو داهێنەرەی ڕۆڤاری بۆ ئامادە دەکرێت، پردێک […]
ئایا فهیلهسوفهكان عاشق دهبن؟ هاشم ساڵح له عهرهبییهوه: باوكی ڕهههند یهكێكیان ئهم قسهیهی كردووه: كیركێگارد فهیلهسوفێكی گهوره بوو، بۆ وڵاتێكی بچووك. واته ئهو لهو وڵاته گهورهتر بوو كه لێی هاتبووه دونیاوه. له ڕاستیشدا ههر وابوو، ناوبانگی كیركێگارد له ناوبانگی دانیمارك گهورهتره، ژمارهی دانیشتوانی دانیمارك له پێنج ملیۆن كهس زیاتر نییه، ههروهها كیرگێگار له زمانی دانیماركیش […]
منداڵێک بەدەم کۆلارەوە یان یادەوەرییە غەمگینەکانی نووسەر ڕانانی: ئیدریس عەلی ژیانی نووسەران، چیرۆک و ڕوودوەکانیان، تایبەتمەندی و سروشتی کەسێتییان، ئەو بابەت و دیاردانەی کاریگەرییان لەسەریان هەبووە، هەموو ئەمانە بەشێکیان لەنێو پانتایی نووسین و ئەدەبیاتەکەیاندا ڕەنگی داوەتەوە، بێگومان بە یەک دنیا گەمەی زمانەوانی و فەنتازیا و خەیاڵەوە، بەڵام بەشێکی گرنگ و کاریگەری ڕووداو و سروشتی کەسێتییان، […]
د. سەمەد ئەحمەد كـۆشـكە سـورەكـە، تازەترین رۆمانی چاپكراوی شاعیر و رۆماننووس (هیوا قادر)ە، لە دوتوێی (303) لاپەڕەدا، دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، ساڵى 2021 چاپ و بڵاوی كردووەتەوە. ئەم رۆمانە، چ لە رووی بابەت و باكگراوەندی فكرییەوە، چ لە رووی تەكنیكەوە، شایانی خوێندنەوە و قسە لەسەركردن و لەمەش زیاتر توێژینەوەی ئەكادیمییە. من كە دەرفەتی توێژینەوەی […]
ئامادەکردنی: سەردەم لە سەروەختی بڵاوبوونەوەی ڕۆمانی (سەماکردن لەنێو ئاگردا، هەستانەوه له نێو خۆڵەمێشدا) بە زمانی ئینگلیزی، کۆمەڵێک نووسەر و ڕەخنەگری ئەدەبی و کەسایەتیی جیاجیا، لەسەر ئاستی ئەوروپا و نێوەندە ئەدەبییەکان، باری سەرنج و بۆچوونی خۆیان سەبارەت بە ڕۆمانەکە خستە ڕوو و سەرسامیی خۆیان نەشاردەوە بە ئاستی ڕۆمانەکە، چ لە ڕووی تەکنیک، زمان و شێوازی گێڕانەوەوە، […]
میری کوردان نووسینی: کریستینا تریڤۆلچا دی بێلجوێزۆ و. لە ڕووسییەوە: شیروان مەحموود محەممەد لە ناوەڕاستی سەدەی نۆزدەیەمدا خانمە نووسەر و فەیلەسوفی ئیتالی کریستینا تریڤۆلچا دی بێلجوێزۆ بەهۆی چالاکیی سیاسییەوە پەڕاگەندەی دەوڵەتی عوسمانی دەکرێت و لە شوێنێک نزیک زێد و نیشتمانی کوردان، لە ئاسیای گچکەدا، نیشتەجێ دەبێت و چەند ساڵێک لەو ناوچانەدا دەمێنێتەوە ولە نزیکەوە […]
وهرگێڕان و ئامادهكردنی سهردهم ئاخۆ ههست و سۆزی نووسهرێك چۆنه، كاتێك بڕیاردهدات جگه له زمانی دایك، به زمانێكی دیكه بنووسێت؟ سهروهختێك بیر لهوه دهكاتهوه بهو زمانهی لهسهری ڕاهاتووه و ههر له مهلۆتكهییهوه لهسهری پهروهردهكراوه و گوێی به وشه و ئاوازهكانی گۆشكراوه، بهجێبێڵێت و ڕوو له زمانێكی دیكهی جیاواز بكات، چ ههستێكی دهبێت و له ناخیدا […]
خستنەڕووی کتێبی “گابرێل گارسیا مارکیز” بەختیار حەمەسوور بۆ زانیاری و وردەکاری سەبارەت بە نووسەرانێک کە دڵخۆش و ئازیزی ئێمەی خوێنەرانن، ڕەنگە بینینەوەی کتێبێک کە تەرخانە بۆ کۆی هەنگاوەکانی ئەو نووسەرە، کتێبێک بێت لە چەشنی بینینەوەی گەوهەرێک. ئەو جۆرە کتێبانە دەتوانن کۆمەک و یاریدەی ئێمە بن لە ناسینی باشتری ئەو نووسەرەدا، لە وردبوونەوە لە هەندێ ڕووداو […]
ڕانانی: سەردەم لەنێو بڵاوکراوەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم-دا، گۆڤاری (ڕۆڤار) سەنگ و پێگە و بەهای تایبەت بە خۆی هەیە لە کۆڕی خوێنەراندا، تاوەکو ئێستا ٩٩ ژمارەی لێ دەرچووە، ئەمە لە کاتێکدا بە هۆی قەیران و نەبوونی پارەی پێویستەوە تەواوی گۆڤارە جۆراوجۆرەکانی دەزگای ناوبراو چەندین ساڵە ڕاگیراون، بەڵام ڕۆڤار، هاوشانی کتێبەکانی دەزگای سەردەم، هێشتا بەردەوامە […]
