دژوارترین سات: دابڕان! خوێندنەوەی کتێبی “لەبەردڵان وەک دابڕان” بەختیار حەمەسوور “لە دووی کەسێک دەگەڕێم هەموو نهێنییەکانی خۆمی بۆ بگێڕمەوە و پاشان بیکوژم!” ئەمڕۆ لە کتێبخانەی کوردیدا ناوی ئەحلام موستەغانمی چیدی ناوێکی نەناسراو و نەبیستراو نییە، ئەو بەشێک لە گرنگترین کتێبەکانی وەرگێڕدراون بۆ زمانی کوردی و خوێنەری کورد دنیای ئەو نووسەرە داهێنەرە پێدەزانێت. ڕەنگە گرنگترین بەرهەمی […]
شوێنێکی بەرتەسک و دنیایەک برین! خوێندنەوەی “لەم تەمەنەیشمدا بە نهێنی جگەرە دەکێشم” خوێندنەوەی: سەردەم “لەم تەمەنەیشمدا بە نهێنی جگەرە دەکێشم” ئەم دەقە شانۆنامەیە لە نووسینی ژنە شانۆکار و ئەکتەری کۆمیدی و دەرهێنەر و چالاکوانی ژنان، “ڕەیحانە”یە. ڕەیحانە لە ١ی مانگی ٢ی ١٩٦٣ لە جەزائیر لە دایک بووە. ئەم شانۆنامەیە ساڵی ٢٠١٤ لە پاریس دەخرێتە سەر […]
بۆچی سەرکردەکان درۆ دەکەن؟ ڕانانی: سەردەم یەکێکی تر لە کتێبە باش و ناوازەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، بریتییە لە کتێبی (بۆچی سەرکردەکان درۆ دەکەن)، ئەم کتێبە لە لایەن (جۆن چ. میرشایمەر) نووسراوە و لە لایەن (حەمەڕەشید) بە شێوەیەکی جوان و سەرنجڕاکێش وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی کوردی و ئێستا لە کتێبفرۆشییەکانی کوردستان بەردەستە. بابەتەکانی نێو دووتوێی […]
گەمەی ڕەنگەکان و شۆڕبوونەوە بە ناخدا یاداشتیک دەربارەی نۆڤلێتی “هاوڕێ نیگارکێشەکەم” بەختیار حەمەسوور “ئەدەبیاتی گەنجان” ناوێکە خراوەتە سەر بەرگی ئەم نۆڤلێتە، مەبەستمان لە “هاوڕێ نیگارکێشەکەم”ە، کە نووسەری بەرازیلی، لیگیا بۆینگا نووسیویەتی و شاعیر و ڕۆماننووس هیوا قادر لە زمانی سویدییەوە کردوویەتی بە کوردی. ئەم کتێبە بچکۆلە ٧٥ لاپەڕەییە یەکێکە لە کارە جوانەکانی ئەدەبیاتی گێڕانەوە، ئەگەرچی […]
عەزیز گەردی، زیاد لە کەسێک مرۆڤێکی تەنیا لە کەوشەنی کتێبدا نووسینی: ئیدریس عەلی ئەو بە کتێبی (داغستانی من) پرۆسەی وەرگێڕانی بردە ئاستێکی بەرزتر لە بەرپرسیارێتی، لە (کۆمیدیای ئیلاهی)یشدا، ماڵی خۆی لەم میرات و کولتوورە جیا کردەوە و چاومانی بە گەورەترین شاکارەکانی جیهان ڕوون کردەوە. ئێمە لە ئێستادا لەنێو میراتێکی گەوری ڕۆشنبیریداین، ئەو میراتەش بریتییە لە […]
ژیانی پڕ لە هەڵەت و داهێنەرانەی شانۆنامەنووسێک تیشکێک بۆ سەر کتێبی “ئاوگوست ستریندبێرگ” خوێندنەوەی: سەردەم “بە تاسە و تامەزرۆیی بەهەشتەوە لە دایک بووم، وەک منداڵێک بۆ قێزەونیی بوون گریام. هەستم دەکرد لە نێو خزم و کەسوکار و کۆمەڵگەدا بێگانەم. هەر لە سەردەمی منداڵیمەوە بە دوای خودای خۆمدا گەڕام، بەڵام شەیتانم دۆزییەوە. من لە گەنجیمدا خاچی […]
ئایین لە دیدی فەیلەسووفانەوە پڕۆژەیەک بۆ ناسین و ڕاڤەکردنی ئایین ڕانانی: ئیدریس عەلی هاوڕای وەرگێڕی ئەم کتێبەم کە پێیوایە یەکەمین گرفتی هەر خوێنەرێکی کورد لە بەرانبەر دەقێکی زانستیدا بریتییە لە: هەرسکردنی چەمکەکان. بە درێژایی سەدەی بیستەم، کێڵگەی ڕۆشنبیریی کوردی دەستەوەسان بووە لە بەرانبەر تێگەیشتن و کورداندنی چەمکەکاندا، کاتێکیش هەوڵ دراوە چەمکێک ڕابگوێزرێتەوە نێو ئەم کێڵگەوە، […]
لە پێناو زمانی کوردیدا ناساندنێک بۆ کتێبی “سەرەتایەکی مێژوویی زمانی کوردی” خوێندنەوەی: سەردەم ڕەنگە ئەمە لە هەرکات و سەردەمێکدا، بە تایبەت لە ڕۆژگاری ئەمڕۆماندا، پرسیارێکی بەجێ بێت و دەرگایەکی بەرین واڵا بکات: ئەو قۆناغ و هەنگاوانە کامانەن کە زمانی کوردی پێیاندا تێپەڕ بووە و گەیشتووە بەم فۆرمەی ئێستای؟ بە واتایەکی تر، قسەکردن لە سەر ڕەوت […]
ئەدەبی ڕووسی سەدەی ڕابوردوو سەدەی ئەدەبی ڕووسی بوو ڕانانی: ئیدریس عەلی پرۆسەی وەرگێڕان یەکێکە لە پایە کولتوورییە بەهێزەکان و بەو هۆیەوە میللەتان ئاشنا دەبن بە ئەزموون، شارستانیەت و ئەدەبی یەکتر، لەو باوەڕەدام نێوەندی کولتووریی ئێمە، لەم چەند ساڵەی دواییدا، کۆمەڵێک وەرگێڕی باش و بەسەلیقەی بەرهەم هێناوە کە بە هۆی هەر یەک لەو وەرگێڕکارانەوە، ڕەفەی کتێبخانەکانمان […]
ڕانانی: ئیدریس عەلی کتێبی (جیهانی سۆفیا) هەوڵێکی مەزنی ئەدەبیی نووسەر و ڕووناکبیری گەورەی نەرویژی (یۆستاین گاردەر)ە، ئەو لە ڕێی ئەم کتێبەوە بانگێشتمان دەکات بۆ جیهانی فەلسەفە، ئەم کتێبە وامان لێ دەکات نەترسین لە بیرکردنەوە، تێڕامانمان فراوانتر بکەین لە دیاردەکان، ئازایەتیمان دەداتێ پرسیار بکەین لە چییەتی و کێیەتی خۆمان و ئەو دنیایەی تێیدا دەژیین، داخۆ ئێمە […]
نووسینی: ئیدریس عەلی لە پێشەکیی ڕۆمانە بەنێوبانگەکەی دۆستۆیڤسکی، گەورە نووسەری ڕووس (تاوان و سزا)دا، ئەوە خراوەتە ڕوو کە تێکڕای ڕۆمانەکانی دۆستۆیڤسکی، هەڵگری پرسیارن، هەڵگری توانای بیرکردنەوە و گۆڕینی یەقینەکانن: ئەو بەردەوام لەسەر ئاڵۆزی و نائارامیی ڕۆحی مرۆڤەکان دەوەستێت و توێکارییان تێدا دەکات، هەمیشە لە ڕۆنانی بیروباوەڕە جیاو دژ بە یەکەکاندایە، لەوپەڕی بڕواوە بۆ ئەمسەری گومڕایی […]
نووسینی: ئارام سدیقکێشەیەکی سەرەکی بواری ڕەخنە و لێکۆڵینەوە لە پانتایی ئەدەبی کوردیدا نەبوونی بنەمای تیۆریی و نووسینی تیۆریی و سەرچاوەیە بە زمانی کوردی. بەر لە وەرگێڕان گرنگە بە زمانی کوردی، نووسینی تیۆریی سەبارەت بە ڕەخنە و قوتابخانە و میتۆدە ڕەخنەییەکان هەبێت. نەبوونی سەرچاوە لەم بوارەدا چ لەلایەن نووسەرانی کوردەوە نووسرابن، یان وەرگێڕدرابن. دەبێتە هۆی دروستبوونی […]
موزیک و دنیا بەرینەکەی ڤایۆلین خوێندنەوەی: سەردەم سەبارەت بە موزیک لە دنیای ڕۆشنبیری کوردیدا، دەبێت بە ڕوانگەیەکی ڕەخنەییەوە بۆی بڕوانین، ئەویش نەک بە تەنها لە یەک سۆنگەوە، بەڵکو لە کۆمەڵێک لایەن و گۆشەوە، ئەمەش نەک بەوەی کە بڵێین لە سفرەوە دەست بە کاری موزیک کراوە لە هونەری کوردیدا و ئەوەی پێشکەش کراوە هیچە، […]
خوێندنەوەیەک بۆ کتێبی “ماڵاوا گابۆ و مێرسیدس” خوێندنەوەی: سەردەم گابرێل گارسیا مارکیز لە جیهان و دنیای ڕۆشینبیری کوردیشدا لەوە ناسراوترە ئێمە ئەو ئەرکە بکێشین و بیناسێنین، هەر ئێستا کە ئەم دێڕانە دەنووسین، لەناو کتێبخانەی کوردیدا، بە وەرگێڕانی جیاواز و لە زمانی جیاوازەوە، گرنگترین کتێبەکانی ئەم نووسەرە لەناو ڕەففەکاندان و لەبەر دەستن. ئەوە جیا لە چەندان […]
ڕانانی: سەردەم یەکێکی تر لە کتێبە ناوازەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، بریتییە لە کتێبی (دەستنووسەکان ناسووتێن) ئەم کتێبە بریتییە لە یاداشت و نامەکانی میخایل بۆلگاکۆف (جی. ئەی، ئی، کرتیس) نووسیویەتی و لە لایەن بێهزاد کوردستانی، بە شیوەیەکی جوان و سەرنجڕاکێش، وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی کوردی و لە کتێبفرۆشییەکانی کوردستان بەردەستە. گرنگیی ئەم کتێبە بۆ نووسەری […]
ڕانانی: ئیدریس عەلی یەکێکی تر لە کتێبە باش و ناوازەکانی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەم، بریتییە لە ڕۆمانی (ماسییە زێڕینەکە) ئەم ڕۆمانە لە لایەن نووسەری نێوداری بە ڕەگەز فەڕەنسی (ژان ماری گوستاڤ لوکلیزیۆ) نووسراوە و لە لایەن نووسەر و وەرگێڕی ناوداری کورد (حەمەکەریم عارف) بە شێوەیەکی جوان و سەرنجڕاکێش وەرگێڕدراوەتە سەر زمانی کوردی و ئێستا […]
خوێندنەوەی: سەردەم خوێندنەوەی بابەتە هەمەجۆرەکان وا دەکات دیدمان هەمەجۆر و فرەڕوانین بێت، بە واتایەکی تر کاتێک ئێمە ڕووبەری خوێندنەوەکانمان زیاد و هەمەلایەن دەکەین، واتە چەند کایەی مەعریفیی دەپشکنین، ئەوا فراوانتر و بەرینتر دەبینین، تێدەگەین و هاوکات کەشفی نەزانراوەکانی دەوروبەرمان دەکەین. خوێنەری ئێمە ـ بێگومان قسەکە گشتی نییە ـ خوێنەری ئەدەبیاتە بە ڕادەی یەکەم، لەو ژانرەدا […]
ڕانانی: ئیدریس عەلی کاتێ لۆگۆی دەزگای چاپ و پەخشی سەردەمم لەسەر یەکێک لە وەجبە کتێبە تازەکانیان بینی، بە نێوی (گوڵەکانی ژێر بەفر) و زانیم کە بابەتی کتێبەکە بیرەوەرییە، سەراسیمە بووم، دەزگای سەردەم و کتێبی بیرەوەریی سیاسسییەکی کورد بە نێوی (عاسی حوسێن مەحمود) هەرچیم دەکرد پێم هەزم نەدەکرا، خێرا لاپەڕەی یەکەمی کتێبەکەم هەڵدایەوە و بڕێک لە […]
بەختیار حەمەسوور ئەمڕۆ لە کتێبخانەی کوردیدا، لە ڕێی خەبات عارف و هاوکات یەک دوو وەرگێڕی ترەوە، نووسەرێکی وەک پێر لاگەرکڤیست، چیدی بۆ ئێمە نائاشنا نییە، ڕەنگە ئێستا و لەگەڵ چاپبوون و خوێندنەوەی “مەرگی ئەهاسڤێروس”دا، بتوانین ڕوونتر و یەکدەستتر دنیابینی و توانای داهێنەرانەی ئەم نووسەرە سویدییەی کە وەرگری خەڵاتی نۆبڵە لە ساڵی ١٩٥١دا، بناسین و ببینین. […]
ن: ئارێز موحەمەدی ڕۆمانی “سەما کردن لە نێو ئاگردا، هەستانەوە لە نێو خۆڵەمێشدا” بەرهەمی بەڕێز ژنە نووسەر عیسمەت سۆفیە یە کە بە زمانی ئینگلیزیی نووسراوە و لەلایەن بەڕێز عەلی عوسمان یاقوب لە زمانی ئینگلیزییەوە وەرگێڕدراوەتەوە بۆ سەر زمانی کوردی-سۆرانی. ماندوو نەبوونی و دەستخۆشی بۆ هەردوولا. ئەم ڕۆمانە بەرهەمێکی ڕیالیستییە کە لە چوارچێوەی ئەدەبی […]
خستنەڕووی کتێبی “ئەدەبی ڕووسی” بەختیار حەمەسوور سەباح ئیسماعیل یەک لەو وەرگێڕانەیە کە کارەکانی بەرچاو و دیارن، لە ڕەوتی پڕۆژەی وەرگێڕانیدا، هەڵبەت لە زمانی عەرەبییەوە بۆ کوردی، چەندان کتێبی وەرگێڕاون کە لەناو ڕەفەی کتێبخانەی کوردیدا جێی شیاو و شایستەی خۆیان گرتووە. لەگەڵ ئەوەدا ئەم وەرگێڕە بە سەلیقە و پڕکارە لە کارەکانیدا زۆرترین ژانرێک کە […]
خوێندنەوەی: سەردەم دانا ڕەئووف بێ هەدادان بەردەوامە، ئەو لە کایەیەکدا کار دەکات کە یەکێکە لە کۆڵەگە بنەڕەتییەکانی هونەر، ساڵانێکە، بە نووسین، وەرگێڕان، دەق، نمایش و چالاکی چەشناوچەشن سەرقاڵی هەڵکۆڵینە لە دنیای شانۆدا. هەر خودی خۆی، ڕەفەیەک کتێبی شانۆیی پێشکەش بە کتێبخانەی کوردی کردووە، هەوڵەکانی بۆ شانۆکاران و هەموو ئەو کەسانەی خولیا و خەونی شانۆییان هەیە، […]
خستنەڕووی “هەڵبژاردەیەک وەرگێڕان لە ئەدەبی گەلان” بەختیار حەمەسوور ئەم کتێبە: “هەڵبژاردەیەک وەرگێڕان لە ئەدەبی گەلان” یەکێکە لە بەخشش و بەرهەمە نوێیەکانی شاعیر، نووسەر، وەرگێڕ و ئەکادیمی: ئەنوەر قادر محەمەد. جێی خۆیەتی لەم دەستپێکەدا ئەوە بڵێین ئەنوەر قادر یەکێکە لە دەنگە دیارەکانی شیعری کوردی، یەکەم دیوانی (زریان: ١٩٧٨) یەک لەو دیوانە گرنگانەیە کە لە هەر کوێوە […]
ڕانانی:ئیدریس عەلی ئەو ئەدەبەی بە قووڵی ڕۆ دەچێتە نێو کێشە و ئازارەکانی مرۆڤەوە، ئەو ئەدەبەی دیوێکی دیکەی کەمبینراوی واقیعمان لە فۆڕمێکی هونەریدا بۆ نمایش دەکات، ئەو ئەدەبەی تەنیا برین پیشان نادات و ڕێگاچارە بۆ گرفتەکانیش دەخاتە ڕوو، ئەدەبێکە لە یادەوەریی خوێنەردا جێی خۆی دەکاتەوە، ئەدەبێکە لەگەڵ تێپەڕینی ڕۆژگاردا هاوشانی خوێنەر دەڕوات و بیر ناچێتەوە و […]
